Resimli çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet perspektifi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKİN TOPRAK

Danışman: Ayça Tufan Baknalı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, resimli çocuk kitaplarında toplumsal cinsiyet temsillerini görsel analiz yöntemiyle incelemektedir. Çocukluk dönemi, toplumsal cinsiyet rollerinin öğrenildiği ve içselleştirildiği kritik bir evre olduğundan, bu döneme hitap eden görsel anlatıların taşıdığı ideolojik yapı büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında seçilen kitaplarda karakterlerin kişilik özellikleri, mekânsal konumlanmaları, meslek temsilleri, giysi türleri ve kapak görselleri toplumsal cinsiyet perspektifiyle değerlendirilmiştir. Kuramsal çerçevede Simone de Beauvoir, Judith Butler, bell hooks ve Cordelia Fine gibi düşünürlerin yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Bulgular, bazı görsellerin geleneksel cinsiyet rollerini yeniden ürettiğini; ancak giderek artan sayıda temsilde bu kalıpların sorgulandığını ve dönüştürüldüğünü göstermektedir. Tez, çocuk edebiyatının yalnızca pedagojik değil, aynı zamanda ideolojik bir alan olduğunu ortaya koymakta ve çocuk edebiyatında toplumsal cinsiyet eşitliğine duyarlı anlatıların çoğaltılarak eşitlikçi bir toplum hayaline katkı sunulabileceğini savunmaktadır. Anahtar Kelimeler: toplumsal cinsiyet, resimli çocuk kitapları, eşitlik