Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURAK KOLTUKOĞLU
Danışman: Kunter Manisa
Özet:
ürdürülebilir toplum yapısına ulaşabilmek için, insan ile doğal çevre arasındaki yabancılaşmayı terse döndürecek ve etkileşimi yeniden arttıracak öneriler geliştirmek gerekmektedir. Bu amaca ulaşabilmek için, bireylerin çevre bilinci kazanması, çevreye yönelik farkındalık, bilgi, tutum, beceri ve katılım kavramlarını içselleştirmesi büyük önem taşımaktadır. Başka bir deyişle, bu kazanımları destekleyecek etkili ve sürdürülebilir bir çevre eğitimi sağlanmalıdır. Ancak yoğun kent merkezlerinde çevre bilincini artırabilecek güvenli alanların son derece sınırlı olması ve mevcut alanlara erişimde yaşanan güçlükler yabancılaşmayı daha da arttırmaktadır. Doğal çevrenin örnek bir eğitim modeli olmasına, fen bilgisi müfredatının çekirdeğini oluşturmasına ve eğitim programında geniş yer bulmasına karşın çevre olanaklarının sınırlı oluşu, öğrencilerde çevre bilincinin gelişmesini engellemektedir. Çözüm olarak, bu çalışmada açık kaynaklı Wikihouse ahşap yapı sistemi sera fonksiyonuna yönelik olarak optimize edilerek ve taşınabilir hale getirilerek, okul yapılarının atıl düz çatı yüzeylerine ya da bahçelerine entegre olabilen geçici yapı modeli tasarlanmış, üretilmiş ve pilot okul çatısında ilk kurulum gerçekleştirilmiştir. Pilot okul bünyesinde yer alan ve aynı fen bilgisi öğretmeninin eğitim verdiği iki 7.sınıf şubesi rastlantısal olarak deney ve kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Kontrol grubu 7. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Müfredatı'nda yer alan "Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme" konusu derslik içerisinde teorik olarak öğrenirken, deney grubu aynı üniteyi derslik içi geleneksel eğitimin yanı sıra sera içerisindeki etkinliklerle zenginleştirerek işlemiştir. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerine Derman ve Senemoğlu (2016) tarafından geliştirilen "Sürdürülebilir Çevre Bilinci Ölçeği" ile Uzun ve Sağlam (2006) tarafından geliştirilen çevresel düşünce ve davranış alt boyutlarından oluşan "Çevresel Tutum Ölçeği" nin ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Bulgular, altı haftalık etkinliklerden oluşan uygulamalı çevre eğitimi sürecinin deney grubu öğrencilerinin bilinç, davranış ve düşünme düzeyinde anlamlı bir artış sağladığını göstermektedir. Kullanım aşaması sonrasında model sökülerek ikincil bir okulun bahçesine taşınmış ve tekrar kurulmuştur. Model önerisi, literatürde ortaya konulan sera fonksiyonu beklentilerine ve taşınabilir olma gereklerine tam anlamıyla karşılık vermiştir. Bu özellikleriyle modelin, yoğun kent merkezlerindeki okullarımızın yeşil sınıf olanağına sahip olmasına imkan verdiği ve başta ortaokullar olmak üzere uygulamalı çevre eğitimine yönelik uygulanabilir bir çözüm sunduğu kanıtlanmıştır. Bu aktif ve doğrudan eylem temelli öğrenme modeli sayesinde, ülkemizin uygulamalı çevre eğitimi alanında kullanabileceği ekonomik ve özgün bir modelin oluşmasına öncülük edebileceği varsayılmaktadır.