Ankara Bahçeli Evler Yapı Kooperatifinin mekansal dönüşümünün incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLÇİN ÜNSAL TOPAÇ

Danışman: Ömür Barkul

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kentler yaşayan birer organizma olup doğal, sosyal, kültürel, yasal ve yönetsel birçok etmenden etkilenebilir bir yapıya sahiptir. Bu sebeple zaman içinde farklı dinamiklerle beraber değişime uğramaktadır. Bu değişimin boyutu ve niteliği, kentsel mekanların kimliği, tarihsel geçmişi ve bunların geleceğe aktarımının sağlanabilmesi açısından önem arz etmektedir. Türkiye'de Cumhuriyetin kurulması ile birlikte savaştan yeni çıkmış bir toplumun fiziksel ve sosyal çevrelerinin iyileştirilmesi ve Cumhuriyet imajının bu çevrelerde de hissedilebilir olmasını sağlamak için kentlerin yeniden ele alınmasına karar verilmiş, bu sebeple başkent Ankara'nın imarı dönemin en önemli konularından olmuştur. Ayrıca, kamu yapılarının Ankara'ya taşınması ve memurların gelmesi ile birlikte ciddi bir konut sorunu ortaya çıkmıştır. Memurların konut sorununun çözülebilmesi için politikalar üretilmiş ve konut kooperatifçiliği çözümüne gidilmiştir. Bahçeli Evler Yapı Kooperatifi, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kurulan konut kooperatifi olup Ankara İmar Planı'nın da müellifi olan Hermann Jansen tarafından "Bahçe Şehir" konseptiyle tasarlanmıştır. Bu anlamda, yurdumuzdaki ilk konut yerleşimi olan ve bir dönemin konut pratiğine öncülük eden bir oluşum olmuştur. Bu oluşum zaman içerisinde kent dinamiklerinin etkisiyle dönüşüme sahne olmuş ve arazi kullanımları, konutlar, sosyal alanlar, ulaşım ağları ve mekansal yapı olarak dönüşüm geçirmiştir. Çalışmada; ilk kuruluşundan bu yana Bahçeli Evler Yapı Kooperatifinin geçirdiği değişim ve dönüşüm; merkez ve referans noktaları, yollar, sınırlar, doluluk-boşluk gibi mekandaki fiziksel dönüşümler yanında sosyal dönüşümler de incelenerek, belirlenen dönem aralıkları ile o döneme ait haritalar ve hava fotoğrafları üzerinden irdelenmeye çalışılacaktır.