Kan plazmasından eksozom izolasyon yöntemlerinin karşılaştırmalı analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MOLEKÜLER BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YELİZ ALTINOK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şenay Vural Korkut
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Eksozomlar, hücreler arası iletişimde önemli rol oynayan ve birçok biyolojik süreçte yer alan ekstraselüler veziküllerdir. Son yıllarda, eksozomların biyobelirteç olarak kullanımı ve terapötik potansiyelleri üzerine yapılan çalışmalar büyük ilgi görmüştür. Ancak, eksozom izolasyonu için kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması ve bu yöntemlerin etkinliğinin değerlendirilmesi üzerine literatürde sınırlı bilgi bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında, eksozom izolasyonunda kullanılan çeşitli yöntemlerin verimlilik, saflık ve biyolojik işlev açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, sağlıklı bireylerden alınan kan plazması örnekleri kullanılarak farklı son hızlarda ultrasantrifüj (UC) ve boyut dışlama kromatografisi (SEC) izolasyon teknikleri uygulanmıştır. İzole edilen eksozomlar, nanoparçacık izleme analizi (NTA), transmisyon elektron mikroskobu (TEM) ve Western blot yöntemleriyle karakterize edilmiştir. Ayrıca, izolasyon yöntemlerinin eksozomların biyomoleküler özellikleri üzerindeki etkisi incelenmiştir ve sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, boyut dışlama kromatografisinin istatistiksel olarak anlamlı ölçüde yüksek saflık ve verim sağladığını ortaya çıkarmıştır (*p<0,05). Bu bulgular, eksozom izolasyonunun standardizasyonu ve uygulama alanlarına uygun yöntemin seçimi konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışma, eksozom biyolojisi ve uygulama alanlarına yönelik temel bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Mevcut tez, eksozom izolasyonunda ultrasantrifüjün farklı hızlarıyla kromatografik izolasyon yöntemini kıyaslayan ilk çalışmadır. Mevcut tez çalışmasının sonuçları, izolasyon protokollerinin optimizasyonu ile daha güvenilir ve tekrarlanabilir sonuçların elde edilmesine olanak tanıyarak literatüre katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Eksozom, eksozom izolasyon yöntemleri, boyut dışlama kromatografisi, ultrasantrifüj, biyomoleküler karakterizasyon