Siyasal propaganda: 2007 ve 2011 seçimlerinin analizi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimleri ve Uluslararası ilişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA BÖLÜKBAŞI

Danışman: Elçin Macar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, çağdaş demokratik rejimlerde siyasal propagandanın işlevini ve geçirdiği dönüşümü konu ediyor. Bu tezin temel iddiası siyasal propagandanın giderek ticari kampanyalara benzer hale geldiğidir. Bu çalışma, söz konusu dönüşümü, siyasi parti modelleriyle ilişkilendirmektedir. Günümüzde siyasi partiler, rekabetçi rejimlerin birçoğunda, örgütsel açıdan iki önemli eğilim göstermektedir. Bu eğilimlerin ilki, partilerin kurumsal yapılarının aşınması ve giderek lider odaklı hale bürünmesidir. Parti faaliyetlerinde, özellikle aday belirleme ve karar alma süreçlerinde, parti teşkilatlarının etkisi azalmaktadır. Parti rekabeti yerini giderek lider rekabetine, partiye duyulan sadakat de yerini lidere duyulan kişisel bağlılığa bırakmaktadır. Böylece seçim kampanyaları artan bir şekilde parti liderlerinin kişiliğine yoğunlaşmaktadır. İletişim ve etki ağlarının kurulması, mali kaynak temini ve gönüllü desteğinin sağlanması gibi konularda partiler hala merkezi rollerini sürdürmekle birlikte giderek liderlerin emrindeki hizmet araçlarına dönüşmektedir. İkinci eğilim, seçim kampanyalarında artan bir şekilde ticari pazarlama alanındaki tekniklerden faydalanılmasıdır. Partiler, ideolojik bir programı takip etmekten ziyade seçim kazandıracak bir strateji izlemektedir. "Siyasal piyasalardaki seçmenleri" analiz etmek için ticari piyasalardaki tüketiciyi analiz eden modelleri benimseyen partiler, kamuoyu araştırmacılarına, iletişimcilere ve pazarlama uzmanlarına ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışma, 2007 ve 2011 milletvekili genel seçimlerinde, AK Parti ile CHP tarafından yürütülen seçim kampanyalarının genel özelliklerini, siyasi parti propagandalarında yaşanan dönüşüm bağlamında, betimleyici bir analizle ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Araştırmada parti program ve tüzükleri, seçim beyannameleri, meclis görüşmeleri, seçim şarkıları, sloganlar, miting ve televizyon konuşmaları, siyasi reklamlar, kamuoyu araştırmaları, sivil toplum kuruluşlarının hazırladığı raporlar gibi birçok farklı kaynak kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulguları; finansman, teknoloji kullanımı, medya iletişimi, kişiselleşme ve profesyonellerin desteği açısından Türkiye'deki seçim kampanyalarının profesyonelleşme eğiliminin artarak sürdüğünü göstermektedir.