TİP-2 BULANIK KÜME YAKLAŞIMI İLE KUSUR SAYISI KONTROL DİYAGRAMLARININ TASARIMI VE OTOMOTİV SEKTÖRÜNDEN BİR GERÇEK HAYAT UYGULAMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF DEVRİM
Danışman: İhsan Kaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İstatiksel süreç kontrol (İSK) süreçlerin değerlendirilmesi, ürün kalitesinin geliştirilmesi, yeniden işleme ve ıskartaların azaltılması için kullanılan oldukça etkin bir yaklaşımdır. İSK, süreç varyasyonundaki özel nedenleri belirlemek ve süreç için belirli bir düzeltici faaliyetin gerekliliğinin sinyalini vermek için üretim sürecinin kontrol diyagramları ile denetlenmesine dayanmaktadır. ISK aracılığıyla üretimde yüksek adetlerde hatalı ürün üretilmeden hataların sebepleri bulunabilir ve gerekli aksiyonlar önerilebilir. Değişkenliğin belirlenmesi, bir süreçte maliyeti ve kaliteyi etkiler. Yüksek hurda oranını, yeniden işleme maliyetini ortadan kaldırmak ve müşteri memnuniyetini sağlamak için, kontrol diyagramları bir sürecin üretim ortamında kontrol altında mı yoksa kontrol dışı mı olduğunu belirlemek için en önemli araçtır. Eğer kalite karakteristikleri nümerik değerler ile ifade edilemiyorsa (görünüm, yumuşaklık, renk vb. ), bu tür kalite özelliklerinin bağımsız olarak izlenmesi çok aldatıcı olabilir. Bu sebeple nitel özellikler için kontrol diyagramları kullanılır. Klasik kontrol diyagramları teorisi, tüm verilerin tam olarak bilinmesini gerektirir. Ancak bu sürecin herhangi bir şekilde belirsizlik içermesi durumunda klasik kontrol diyagramları yetersiz kalabilmektedir. Bulanık küme teorisinin ana katkısı, belirsiz verileri temsil etme kabiliyetidir. Bulanık kümeler, belirsiz olan veya iyi tanımlanmayan durumlarla başa çıkmada sistematik bir temel sunar. Bu amaçla kontrol diyagramları bulanık küme teorisi ile beraber kullanılmaktadır. Tip-1 bulanık kümelerde o kümelere ait elemanların üyelik dereceleri [0,1] aralığında değerler almaktadır ancak Tip-2 bulanık kümelerde üyelik dereceleri de bir bulanık küme belirttiği üyelik fonksiyonu ile ifade edilmektedir. Bir elemanın bir kümeye üyeliğinin 0 veya 1 olduğunun bilindiği durumda Tip-1 bulanık küme kullanılmakta ve eğer elemanların üyelik dereceleri tam olarak bilinmiyor ise Tip-2 bulanık kümeler kullanılmaktadır. Tip-2 bulanık kümelerde üyelik dereceleri de bir bulanık küme içerdiğinden belirsizliklerin etkisi daha fazla azaltılmaktadır. Bu sebeple endüstri de değerlendirmenin kişiden kişiye değiştiği durumlarda dilsel verilerin yorumlanmasında Tip-2 bulanık kümelerin kullanımı hassasiyet ve esnekliği arttırmaktadır. Bu amaçla kontrol diyagramlarının tasarımı ve kullanımı için Tip 2 bulanık küme yaklaşımı analiz edilmiştir. Bu doğrultuda kusur sayısı kontrol diyagramları incelenmiştir. Bu tez kapsamında c ve u Tip-2 bulanık kontrol diyagramları formülasyonu oluşturulmuş olup, bulanık c ve u kontrol diyagramları ile bir otomotiv firmasından alınan kalite kontrol değerleri BNP yöntemi ile durulaştırılmış ve sürecin kontrol altında olup olmadığı analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucuna göre tip-2 bulanık kontrol diyagramlarının daha hassas ve etkili sonuç verdiği görülmüştür.