Anadolu Halk Takvimi Anlatıları Üzerine Bir İnceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP SELEME ALFEEL
Danışman: Aynur Koçak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Halk Takvimi, halk tarafından tecrübe sonucu elde edilen yerel bilgiler, yıllık hava durumları, kutlamalar, önemli zamanlar, çeşitli ritüeller, inanışlar ve takvim çevresinde oluşmuş çeşitli anlatılar gibi bilgileri içeren; zamanın pratik olarak belirli coğrafyada bulunan halk tarafından sınıflandırılmasıdır. Halk takvimi anlatıları ise takvimde insanlar için eşik noktası sayılan, toplum açısından önemi bulunan zamanların unutulmasını engellemek, bu zamanın kutsallığını veya korkutuculuğunu arttırmak için halk arasında anlatılan hikâyelerdir. Bu çalışmada toplumsal hafızada önemli bir yer tutan Anadolu halk takvimi anlatıları konusu ele alınacaktır. Çalışmadaki veriler, çeşitli kaynaklardan ulaşılan halk takvimi anlatı metinleri çerçevesinde sunulacaktır. Bu doğrultuda takvim anlatılarını anlamak için öncelikle takvimin temel taşı olan "zaman" kavramını anlamak daha sonra toplumlar tarafından zamanı düzenleme aracı olarak kullanılan "takvim"i ve "takvim çeşitleri"ni incelemek gerekecektir. Daha sonra ise özel bağlamda Türklerin tarih boyunca zamanı düzenleme çabaları ele alınacak ve kullandıkları takvim sistemleri ve türleri üzerinde durulacaktır. Çalışmanın bir diğer aşamasında tezin ana konusu olan Anadolu halk takvimi incelenecek ve bir sonraki bölümde halk takvimi anlatıları çeşitli alt başlıklar halinde okuyucuya sunulup değerlendirilecektir. Çalışmanın sonunda Anadolu'da anlatılan halk takvimi anlatıları hakkında değerlendirme yapılacak ve elde edilen veriler paylaşılacaktır. Çalışmanın amacı önemli zamanları hikâyeler sayesinde unutulmaz kılan Anadolu toplumunun ürettiği takvime bağlı anlatıları incelemek, değerlendirmek ve bir sonuca ulaşmaktır.