Mezogözenekli silika bazlı indirgenmiş grafen oksit kompoziti ile fluoksetin ve trimethoprim adsorpsiyonu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALİ DOĞANCAN DOĞAN

Danışman: Müge SARI YILMAZ, Hanife SARI ERKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, mezogözenekli silika ve indirgenmiş grafen oksit içeren yenilikçi bir kompozit adsorban, en yaygın kullanılan farmasötiklerden olan ve sucul sistemlerde kalıcı oldukları bilinen iki mikrokirleticinin, bir antidepresan etken maddesi olan fluoksetin (FLX) ve bir antibiyotik etken maddesi olan trimethoprimin (TMP) sudan adsorpsiyonu için sentezlenmiştir. Sentezlenen mezogözenekli silika bazlı indirgenmiş grafen oksit kompozitinin (MS-rGO kompozit) fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. FLX ve TMP'nin MS-rGO kompoziti üzerindeki adsorpsiyonu, MS-rGO miktarı, pH, başlangıç ilaç konsantrasyonları, karıştırma süreleri, maruziyet süreleri ve sıcaklık gibi farklı deneysel koşullar altında incelenmiştir. Adsorpsiyon verileri, MS-rGO kompozitinin FLX (0,0025 g MS-rGO kompozit miktarı, pH 8 ve 5 mg/L FLX konsantrasyonu için 15 dakika süreyle %74,81±1,14) ve TMP (0,0025 g MS-rGO kompozit miktarı, pH 9 ve 5 mg/L TMP konsantrasyonu için 30 dakika süreyle %88,06±1,15) mikrokirleticilerini etkili bir şekilde adsorbe ettiğini gösteren umut verici sonuçlar ortaya koymuştur. Adsorpsiyon verilerinin sözde ikinci dereceden (PSO) kinetik (5 ila 20 mg/L arasındaki farklı FLX ve TMP başlangıç konsantrasyonları için R2 > 0,9977) ve Langmuir İzotermi'ne uygunluk gösterdiğini (maksimum adsorpsiyon kapasitesi, (qm): FLX ve TMP için sırasıyla 102,0408 (g/mg)-1 ve 52,9100 (g/mg)-1), FLX ve TMP adsorpsiyonunun esas olarak MS-rGO kompoziti ile iki ilaç arasındaki elektrostatik etkileşimlerden kaynaklanan kimyasal adsorpsiyonla gerçekleştiğini göstermektedir. ΔH°, ΔS° ve ΔG°, ΔG° 0 ve ΔH° < TΔS° ile kanıtlandığı üzere adsorpsiyon endotermik ve spontane olduğu ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Fluoksetin, Trimethoprim, mezogözenekli silika, indirgenmiş grafen oksit, adsorpsiyon