Puanlama Yöntemiyle Taşınmaz Değerlerinin Belirlenmesi ve Yaşam Kalitesiyle İlişkisinin Araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Harita Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gülçin Yağmahan

Danışman: Fatih Gülgen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde taşınmaz değerlemeye olan ilgi ve ihtiyaç hızla artmaktadır. Taşınmazlar, insanlar için ekonomik ve sosyal anlamda önemli bir yere sahiptir. Buna karşın, taşınmaz değerlemeye ilişkin uygulamaların henüz belli bir modele oturtulamadığı; alım - satım, vergilendirme, kamulaştırma ve arsa düzenleme gibi uygulamalar için değer tespitine yönelik bir standardın geliştirilemediği görülmektedir. Bu nedenle taşınmazların değerini belirlemek için taşınmaz değerinin oluşumunda etkili olan tüm faktörlerin göz önünde bulundurularak değerleme işleminin yapılması gerekmektedir. Taşınmazın fiyatı; temel sosyal göstergelerden biri ve yaşam kalitesini yansıtan bir kavram olarak düşünüldüğünden dolayı yaşam kalitesi ile taşınmaz değerleme arasındaki ilişki ele alınmıştır. Bu nedenle, yaşam kalitesini belirleyen göstergeler ile taşınmaz değerlemeyi etkileyen faktörler birlikte değerlendirilmiş olup ortak faktörlere ayrıntılı değinilmiştir. Yaşam kalitesi ve taşınmaz değerleme arasındaki ilişki, bu çalışma kapsamında yeşil alana yakınlık, ulaşım, eğitim, çevre, sağlık ve vb. gibi hem yaşam kalitesini hem de taşınmaz değerlemeyi etkileyen faktörler dikkate alınarak ortaya konulmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak yaşam kalitesi ve yaşam kalitesini belirleyen faktörler incelenmiştir. Daha sonra taşınmaz değerleme ele alınıp en çok tercih edilen taşınmaz değerleme yöntemleri (gelir, maliyet, karşılaştırma puanlama ve stokastik yöntemler) ele alınmıştır. Yöntemler arasındaki farklar ortaya konularak puanlama yöntemi ile bir taşınmaz değerleme işlemi gerçekleştirilmiştir. Taşınmaz değerine etki eden ve Türkiye genelinde anketlerle belirlenen faktörlerin ağırlık katsayıları hesaplanarak tahmini değerler belirlenmiştir. Bu çalışmada test işlemleri Mardin ili Midyat ilçesi Bahçelievler mahallesinde belirlenen 324 adet yapısız parsel için yapılmıştır. CBS araçları sayesinde taşınmazlara ilişkin bakı, parsel şekli, kamu hizmetlerinden faydalanma, eğim, gürültü kirliliği, eğitim kurumlarına uzaklık, sağlık ve yeşil alanlarına olan mesafeler gibi veriler öznitelikler olarak yapılandırılmıştır. Bölgedeki taşınmazların değerlerini belirlemek için kullanılan öznitelik verileri faktörler ve etki değerleri ile desteklenerek bölgenin taşınmaz değerleme haritası oluşturulmuştur. Çalışma bölgesinde, yaşam kalitesini belirlemek için rastgele seçilmiş 324 kişiye anket uygulanmıştır. Yapılan anket sonuçları ile oluşturulan taşınmaz değerleme haritası karşılaştırılmış olup yaşam kalitesi ile taşınmaz değerleme arasındaki ilişki incelenmiştir. CBS ortamında elde edilen taşınmaz değerleme haritası sayesinde kullanıcılar taşınmazlara ilişkin yatırım, alım, satım, vergilendirme ve vb. gibi işlemlerde kolaylık sağlayıp daha doğru kararlar almalarına yardımcı olacaktır.