Beceri çeşitliliğinin ve iş becerikliliğinin bireysel yaratıcılığa etkisi: Bilgi teknolojileri uzmanları üzerinde bir araştırma

BÜŞRA ERGÜL

Beceri çeşitliliğinin ve iş becerikliliğinin bireysel yaratıcılığa etkisi: Bilgi teknolojileri uzmanları üzerinde bir araştırma

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA ERGÜL

Danışman: Aygül Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gün geçtikçe bilgi teknolojileri çalışanlarına talep artmaktadır. Bu talepteki artış ilerleyen zamanlarda daha nitelikli ve nicelik olarak daha çeşitli becerilere sahip IT çalışanlarına talebi doğurmuştur. Diğer taraftan IT çalışanları da, birbirinden farklı beceriler gerektiren işleri tercih etmektedir. Bireylerin çeşitli becerileri sayesinde örgütte birçok beceri ve yeteneği içeren farklı faaliyetleri yerine getirebilmeleri beceri çeşitliliği olarak tanımlanır. Bilişim sektöründe bilgi, yoğun ve dinamik olduğu için, IT çalışanlarının belli bir alandaki uzmanlıktan ziyade, öğrenme ve değişime uyum sağlayabilme becerileri de önemlidir. Bu yüzden çalışanlar, kendi işinin dışında inisiyatif alarak daha fazla iş yapar. Ayrıca çalışanlar bu işlerin zorluklarına katlanır. Bunu yaparken çalışan, herhangi bir kural gözetmeksizin işle ilgili görev konusunda, ilişkisel, fiziksel ve bilişsel bakımından birtakım değişiklikler yapmaktadır. Bu değişiklikler iş becerikliliği olarak isimlendirilebilir. Kişiler geliştirdiği çeşitli becerileri sayesinde iş becerikliliği davranışı sergilemektedir. Çalışanlar çalıştıkları iş yerlerinde birbirinden farklı görevler yapar ve bu esnada çeşitli sorunlarla karşılaşırlar. Bu sorunları analiz edebilmek ve sorunlara çözüm bulabilmek için çalışanlar kazandıkları bilgi ve becerileriyle alternatif yeni yollar bulurlar. Böylece kişiler daha çok çalışır ve daha fazla yeni fikirler üretir. Bu şekilde çalışanlar işlerini daha yaratıcı bir şekilde yapmanın yollarına odaklanır. Bunun sonucunda bireysel yaratıcılık kavramının önemi ortaya çıkmaktadır. Tüm bunlardan yola çıkarak bu çalışmanın amacı, beceri çeşitliliği ve iş becerikliliğinin bireysel yaratıcılığa etkisini araştırmaktır. Ayrıca beceri çeşitliliği ve yaratıcılık ilişkisinde iş becerikliliğinin aracılık rolünün sorgulanması, bu araştırmanın diğer bir amacıdır. Bu amaçları gerçekleştirmek için Türkiye'deki bilişim sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde çalışan 222 çalışandan anket yöntemiyle veri toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Öncelikle kullanılan ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri test edilmiştir. Bu doğrultuda yapılan faktör analizi, ölçeklerin orijinal hallerindeki faktör yapısına benzer bir yapıda bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca Crombach Alpha düzeyleri de istenen sınırlardadır. Daha sonra yapılan, korelasyon, regresyon ve hiyerarşik regresyon analizlerinin sonuçları da, mevcut araştırma çerçevesinde yorumlanmıştır. Analiz sonuçları beceri çeşitliliği ve iş becerikliliğinin yaratıcılığı etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, iş becerikliliği beceri çeşitliliği ile yaratıcılık arasındaki ilişkide kısmi aracılık göstermektedir. Son olarak demografik değişkenlere göre değişkenlerdeki farklılıklar analiz edilip yorumlanmıştır.