Mevcut yerleşimlerde sağlıklaştırma modeli
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSİN AYSU
Danışman: Nazlı Ferah Akıncı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyolojiden ekonomiye, sağlıktan mimariye birçok disiplinin ortak konusu olan kentler, tarihin her döneminde değişime uğramıştır. Özellikle kentlerin yapısı Sanayi Devrimi'nden sonra yeni bir boyut kazanarak, toplum yapısını da değiştirmiştir. İnsanların yaşamayı tercih ettikleri mekanlardaki farklılaşma yeni politikaların doğmasına yol açmıştı. Bu politikalardan en önemlisi ise kentleşmedir. Sanayi devriminin sunmuş olduğu imkanlar neticesinde Dünya kentlerinde kırsalın itici gücü ve kentsel alanların çekiciliği ile nüfus hareketi hızlanmıştır. Nüfus hareketlerinin sonucunda artan nüfus kentsel alanlarda farklı yerleşim dokularının oluşmasına sebep olmuştur. Bu yerleşim dokuları genellikle plansız şekillenmiştir. Plansız yerleşimlerde yaşayanlar elektrik, kanalizasyon, temiz su ve sanitasyon gibi altyapı hizmetlerinden, barınma, ulaşım, güvenlik, istihdam, yeterli gıda, eğitim gibi sosyal ve mekânsal hizmetlerden mahrum kalmaktadır. Yeterli hizmetin sağlanamadığı toplumda ise sosyal, ekonomik ve çevresel sorunlar oluşmaktadır. Bu sebeple Dünya'da sağlıklı kent modellerinin oluşumu gereklilik arz etmektedir. Bu çalışma ile; kent ve kentlinin artan ihtiyaçlarının günümüz koşullarınca karşılanması için mevcut yerleşimlerde sağlıklaştırma modelinin yaratılması amaçlanmaktadır. Tarihten günümüze uzanan kentler birçok farklı işlevi ve kültürü içinde barındırmaktadır. Bu nedenle her kentin sorunları da farklılık göstermektedir. Mevcut yerleşimlerde sağlıklaştırma çalışması ancak o kentin, bölgenin ya da yerleşimin fiziksel, sosyal ve ekonomik kültürüne uygun bir yöntemle gerçekleştirilmelidir. Bu bağlamda, Dünya'daki mevcut yerleşimlerde uygulanmış olan sağlıklaştırma modelleri ile yönetimleri analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Elde edilen veriler ile mevcut yerleşimlerde sağlıklı yaşama koşullarının oluşturulmasını gösteren model sunulmaktadır. Bu model ile mevcut yerleşimlerde ilerleyen teknoloji ve ihtiyaçlar sebebiyle doğacak yeni yapılanmaların bulunduğu zamanda nasıl değerlendirilerek geleceğe aktarılmasının anahtarı gösterilmektedir.