TANRI VE MESİH ADINA SİYASET: EVANJELİZM VE EVANJELİK GRUPLARIN AMERİKAN DIŞ POLİTİKASINA ETKİLERİNE DAİR CARTER VE TRUMP YÖNETİMLERİ ARASINDA KIYASLAMALI BİR ANALİZ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimleri ve Uluslararası ilişkiler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR MERT ÖZÇELİK

Danışman: Mehmet Akif Okur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amerikan tarihi ve demografik yapısından kaynağını alan nedenlerden ötürü evanjelizm, Amerikan toplumunun önemli bir çoğunluğunun dünya görüşünü şekillendirmiş ve toplumun en alt kademesinden devletin en üst düzey yetkililerine kadar etkisini göstermiştir. Ancak evanjelik Hıristiyanlar dini açıdan ve politik olarak yekpare olmamışlardır. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki hemen hemen her Protestan mezhebinde evanjelikler bulunabilmekle beraber birçok farklı inanç, çeşitli alt kültürler ve birbirine zıt görüşler taşıyan evanjelizmler söz konusu olmuştur. Bu tez, Amerikan evanjelizminde öne çıkan iki farklı düşünce okulu, bin yıl önceci ve bin yıl sonracı evanjelizmin Amerikan dış politikasını etkilediği iki farklı dönemi, Jimmy Carter ve Donald Trump yönetimi sırasında Amerika Birleşik Devletleri'nin izlediği dış politika girişimlerini ele almaktadır. Bununla bağlantılı olarak dini bir arka plana dayanan bu dünya görüşlerinin bir ülkenin dış politikasında belirgin bir unsur olarak öne çıkmasının hangi durum ve şartlar altında mümkün olabileceğini göstermeyi amaçlamaktadır. Anlatısal bir yaklaşım benimseyerek her iki başkanın da inançları temelinde içselleştirdiği değerlerden oluşan zihin dünyalarının görmüş oldukları eğitim, iş deneyimleri, sosyal çevreleri, yetişmiş oldukları ortam ve bulunmuş oldukları ibadet alanlarında ortaya çıkan öğretiler yoluyla şekillendiğini göstermektedir. Dolayısıyla bu çalışma, Başkanların kişisel karakterleri ve zihin dünyalarını odak noktasına alarak gerçekleştirmiş oldukları dış politika girişimlerini incelediği için kuramsal açıdan neoklasik realizme dayanmaktadır. Buna bağlı olarak bu tez, ABD içinde evanjelizmin ve evanjelik gruplarla Amerikan yönetimi arasındaki ilişkilerin, ABD'nin izlemiş olduğu dış politikalarda önemli bir etkiye sahip olduğu hipotezi üzerine inşa edilmiştir. Sonuç olarak bu tez, Carter ve Trump özelinde Amerikan dış politikasına yönelik karar verici konumda olan figürlerin evanjelik grupların bu çabalarına ne derece ilgi gösterdiğini ve bu grupların önceliklerinin ne ölçüde dikkate alındığını değerlendirmeye çalışmaktadır.