Bakır alaşımı parçaların alçak basınçlı döküm yöntemi ile imalatında proses optimizasyonu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED HAKAN KARAŞ
Danışman: Ali Serdar Vanlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bakır alaşımları, sahip oldukları kolay şekillendirilebilirlik özellikleri, döküm için tasarlanan karmaşık şekilli parçaların üretimine kolaylık sağlaması ve sağlık açısından bakteri üretimini engelleyip, korozyon dayanımının da iyi olması sebebi ile lavabo bataryası üretiminde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, alçak basınçlı döküm yöntemi ile üretilen lavabo bataryaları için çeşitli parametreler üzerine çalışılmış ve mevcutta kullanılan bakır alaşımındaki kurşun malzemesi üzerine alternatifler denenmiştir. Akışkanlık, döküm hataları, mekanik ve mikroyapısal özellikler araştırılmıştır. Ayrıca döküm metodunda önemli bir parameter olan maça için farklı malzeme önerisi üzerine durulmuştur. Literatürde yer alan kurşunsuz ve çevre dostu pirinç alaşımı geliştirmeleri gözden geçirilmiştir. Alüminyum (Al), antimon (Sb) ve bizmut (Bi) gibi alaşım elementleri ilavesinin üretim parçalarının mikro yapısal ve mekanik özelliklerine etkileri bu çalışmada dökülen musluk şarjlarında gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, alüminyum, antimon ve bizmut modifiyeli düşük kurşun içerikli alaşım reçetelerinden, alçak basınçlı döküm yöntemi ile bataryalar üretilmiştir. Batarya şarjlarından en iyi dayanım ve optimum sertlik değerlerine sahip batarya antimon ilaveli 3. şarjda gözlemlenmiştir. Ayrıca bu şarjda diğer element ilaveli şarjlara göre mikroyapı dağılımı daha iyi sonuç vermiş ve üretim verimliliği %81 ile en iyi çıktıyı sunmuştur. Bu çıktılar ile antimon ilavesinin alüminyum ve bizmut ilavelerine göre batarya dökümünde önemli bir etkisi olduğu ortaya konmuştur. Sonuçlar sadece döküm için değil, dökümü takip eden ilave mekanik prosesler içinde umut vericidir.