Thomas de Quincey'nin Confessions of an English Opium-Eater ile On Murder Considered as One of the Fine Arts adlı eserlerinin Türkçe çevirilerinde çevirmen görünürlüğü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Batı Dilleri ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ESAD AKILLI

Danışman: Lale Özcan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Thomas de Quincey'nin Confessions of an English Opium-Eater başlıklı eserinin Batu Boran, Süreyya Çalıkoğlu ve Fuat Sevimay tarafından yapılan Türkçe çevirileri ile On Murder Considered as One of the Fine Arts başlıklı eseri ve İsmet Birkan ile Emre Ağanoğlu tarafından yapılan çevirilerini çevirmen görünürlüğü odağından karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda Kaisa Koskinen'in görünürlük yaklaşımı ve kavramları ile çeviri sosyolojisi yaklaşımı ve "habitus" kavramı kuramsal çerçeve oluşturulması için sunulmuştur. Çalışmanın amacı ise çevirmen görünürlüğünün görünür/görünmez ikili karşıtlığının ötesine taşınıp taşınmayacağını tartışmaktır. Bu çerçevede, çalışma Koskinen'in görünürlük türlerinin farklı metinlerde farklı biçimlerde ortaya çıkıp çıkamayacağı ve işleyip işleyemeyeceği sorusundan hareketle her metin ve çeviride görünürlüğün farklı olup olmayacağını görmeyi ve bu olguyu tartışmaya açmayı hedefler. Çalışmanın çevirmen görünürlüğünün her eser ve çevirmen özelinde belirlenebilecek bir görüngü olduğu tartışmasına katkı sağlanması beklenmektedir. Anahtar Sözcükler: Thomas de Quincey, Kaisa Koskinen, Çevirmen Görünürlüğü, Habitus, Yazınsal Çeviri