Eğimli Sahalarda Tünel Zemin Etkileşimi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN ÇAKIR

Danışman: Havvanur Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gelişen şehirlerde alt yapı faaliyetleri çok önemlidir. Metro hatları ve şehir içi tünelleri metropol şehirlerde ulaşımın ve altyapının planlanması açısından vazgeçilmez inşaat faaliyetleridir. Tünellerde gerçekleşmesi öngörülen deformasyon ve gerilmelerin iki boyutlu (2D) sonlu elemanlar yazılımlarıyla tahmin edilmesi oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bazı topoğrafya ve zemin koşullarında üçüncü boyutun da yapı davranışına etkileri önemli olmaktadır. Bu çalışmada, eğimli bir topoğrafyada yan yana açılan iki metro tünelinin gerilme-şekil değiştirme davranışı incelenmiştir. Bu kapsamda yüzey ve çevre yapılarında meydana gelen oturmalar geoteknik enstrümanlarla takip edilerek kayıt altına alınmıştır. Sahada ölçülen deformasyonlar, iki boyutlu (2D) ve üç boyutlu (3D) sayısal analiz sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Bu amaçla, eğimli bir topoğrafyada açılan tünellerde üçüncü boyutun etkisi araştırılmış ve yapımı devam eden bu ikiz metro tünelleri için doğrulama analizleri yapılmıştır. Ayrıca üçüncü boyut etkisi daha net ortaya koyabilmek adına çeşitli eğimlerde modeller oluşturulmuştur. Bu sayısal analizler sonucunda gerçekleşen gerilme ve deformasyon değişimleri karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda tünel kazılarında üçüncü boyuttan gelen etkilerin yer değiştirme ve gerilmeleri önemli bir şekilde etkilediği görülmüş ve buna yönelik tavsiler sunulmuştur.