Yüksek Katlı Yapı Tasarımında Rüzgar Faktörünün Yaya Konforuna Etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MODA TASARIMI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAYE NACİYE KOYUNCU
Danışman: Yasemen Özer
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde artan nüfus yoğunluğu, yükselen arazi değerleri ve her geçen gün gelişen malzeme ve yapım teknolojisi nedenleriyle yüksek katlı yapı inşaasında artış görülmektedir. Cephe tasarımları ve formlarıyla, simgesel özellik gösteren yüksek katlı yapılar, çözümlenmesi gereken yapısal, mekanik ve tasarımsal sorunlar içeren kompleks yapılardır. Yapı ve rüzgar ilişkisinde, karşılıklı etkileşim söz konusudur. Rüzgarın yapıya olan etkisi, yapı yükseldikçe artmaktadır. Dolayısıyla rüzgar, yapı formu, strüktür ve cephe tasarımında belirgin bir tasarım problemi haline gelmektedir. Diğer taraftan rüzgar, strüktüre ve cepheye etkiyen yük olarak, mühendislik hesaplamalarına da konu olmaktadır. Bu sebeple, mimari tasarım ve mühendislik olarak detaylı çalışmaların ürünü olan yüksek katlı yapıların tasarım kararlarının ilk aşamalarında rüzgarla olan ilişkisi ele alınmalıdır. Yapının rüzgara olan etkileri çevresel rüzgarın davranışını değiştirme yönündedir. Bu bağlamda özellikle yaya konforu açısından, yüksek yapı ve yapı grupları çevresinde oluşan rüzgar, önemli bir unsur haline gelmektedir. Yapı çevresindeki XVI rüzgarın hızı ve esme sıklığına bağlı olarak konfor kriterleri belirlenmekte ve bu kriterler göz önünde bulundurularak yaya seviyesindeki rüzgarın düzenlenmesi gerekmektedir. Yapının tasarım aşamalarında, yayaların zemin kat kullanımında karşılaştıkları yaya seviyesindeki rüzgara ait veriler kontrol edilerek konforlu alanlar yaratılması yönünde gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Yüksek katlı yapı çevresinde bulunan yayanın güvenliğinin ve konforunun sağlanabilmesi, yüksek katlı yapı tasarımının bir unsuru olarak ele alınmalıdır. Çalışmada yüksek katlı yapı kavramı irdelenerek, rüzgar ve yapı tasarımı arasındaki ilişkilerden biri olan yaya konforunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda İstanbul'da Libadiye Caddesi üzerinde bulunan ve İstanbul'un 5. en yüksek yapısı olan Emaar Square The Address Hotel & Residences yapısını da içinde bulundurulan, Emaar Alışveriş Merkezi-Residence Projesi üstünde çalışılarak, parçacık tabanlı akışkanlar analizi yöntemiyle, yaya konforu açısından mevcut durum ortaya konulmuştur. Analizler için ön tasarım aşamasında mimarların yapı- rüzgar etkileşimi hakkındaki ilk verileri alabileceği, gerçek zamanlı çalışan ve diğer akışkanlar analizi yapan programlardan farklı olarak çözüm ağına (mesh) ihtiyaç duymayan bir algoritma yazılımı olan Archidynamics [147] programı kullanılmıştır. Rüzgar verisi olarak, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden alınan veriler doğrultusunda Kadıköy-Rıhtım İstasyonu'nun 1930-2018 yılları arasındaki ölçümleri kullanılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yüksek katlı yapı, rüzgar, yaya konforu, konfor kriteri