Kentsel oyunlar ve kentsel tasarım rehberlerindeki yeri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞENUR BAŞ
Danışman: Esin Özlem Aktuğlu Aktan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentlerde oyun; sosyal etkileşim, aidiyet, mekân algısı, yaya hareketliliği, yaratıcı teknolojiler, vatandaş katılımı, kent kimliği ve kent ekonomisine katkı sağlamaktadır. Bu nedenle kentlerde oyunun bir uygulama aracı ile desteklenmesi önemli bir konudur. Kentsel tasarım rehberleri ise oyunların kentte var olması için kullanılabilecek bir uygulama aracıdır. Tezin amacı oyunun kentsel tasarım rehberlerine dahil edilebilmesi için kentsel oyun örneklerinin ve kentsel tasarım rehberlerinde oyunun yerinin incelenmesi ile çıkan sonuçlarla öneriler seti oluşturmaktır. Veri toplama ve veri analizi yöntemi olarak doküman analizi kullanılmıştır. Kırk adet kentsel oyun örneği ve on altı adet kentsel tasarım rehberi oyun ile ilgili olarak analiz edilerek tasarım rehberlerine girdi oluşturabilecek tasarım önerileri belirlenmiştir. Kentsel oyun örneklerinin incelenmesi sonucu; kentsel oyunların oyun oynamak, oyunsal faaliyetler ve oyunbaz kamusal mekânlar şeklinde farklı türlerde olabileceği tespit edilmiştir. Oyun oynamak olarak gruplanan kentsel oyunlar katılım, mekânı keşfetme ya da geri bildirim amacıyla oynanan kurallı oyunlardır. Geçici etkinlikler, gösteri, film gösterimi, su/gece/ışık/müzik oyunu, dans gibi aktiviteler oyunsal faaliyetleri oluşturmaktadır. Oyunbaz kamusal mekânlar ise oyunbaz kent mobilyası, renk, kamusal sanat, ışık, müzik/ses, su, şaşırtıcı fiziksel özellik, aktivite çeşitliliği, yaya odaklılık ve esnek tasarım gibi özellikler içermektedir. Hem Türkiye hem de yurtdışı kentsel tasarım rehberlerinin çocuk oyununa odaklandığı tespit edilmiştir. Türkiye kentsel tasarım rehberlerinde çoğunlukla çocuk oyun alanları üzerine tasarım önerileri bulunmaktadır. Yurtdışı kentsel tasarım rehberlerinde çocuk oyun alanları ile ilgili önerilerin yanında kamusal mekânlarda oyunu teşvik edebilecek stratejiler ve tasarım önerileri de bulunmaktadır. İncelenen kentsel tasarım rehberlerindeki listelenen öneriler ve kentsel oyun özelliklerinden gelen sonuçlar sentezlenerek kentsel tasarım rehberi süreç tasarımının aşamalarını oluşturan hazırlık, analiz ve değerlendirme, stratejiler ve ilkeler, tasarım önerileri, uygulama ve geri bildirim aşamaları için öneriler geliştirilmiştir. Sonuç olarak; geliştirilen bu öneriler kentsel tasarım rehberi yapım süreçlerinde kullanılabilirse kamusal mekânlar daha oyunbaz mekânlar haline gelebilir ve kentsel tasarım rehberi yapım süreçlerinde oyun eğlenceli ve alternatif bir araç olarak kullanılabilir.