Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜRŞAT TURKAY
Danışman: Engin Ayçiçek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Son yıllarda artan döviz fiyatları sebebiyle özellikle ülkemizdeki işletmelerde enerji harcamaları bütçelerinde önemli bir yer tutmuştur. Bu nedenle enerji tüketimini azaltacak çalışmalar yapmaktadırlar.
Elektrik motorlarının enerji sarfiyatı sanayide işletmelerde tüketilen enerji sarfiyatında en yüksek orana sahiptir. Bu nedenle elektrik motorlarında enerji tüketimi azaltmak işletmeler için çok önemlidir. Bu enerji tüketimini azaltmak için çeşitli çözümler üretilmektedir.
Son yıllarda asenkron motorlar için verimlilik sınıflarının IE3 ve üstü şekilde olma zorunluluğu sebebiyle sistemdeki verimsiz motorlar daha verimli motorlarla değiştirilerek enerji tüketimleri azaltılmaktadır.
Elektrik motorlarında meydana gelen arızalar enerji tüketimine olumsuz yönde etki etmektedir. Bu nedenle elektrik motorlarında arızaların doğru tespit edilmesi, arızaların başlangıç seviyesinde tespiti ve doğru yöntemlerle arızaların giderilmesi enerji tüketimi açısından çok önemlidir.
Tez çalışmasında ilk önce elektriksel arızaların sebepleri, çeşitleri ve sebep olduğu sonuçlar ele alınmıştır. Burada arızaların kaynakları belirtilmiştir. Daha sonra elektrik motor arızalarının tespit yöntemleri ele alınmıştır. Her tespit yöntemiyle ilgili örneklendirme anlatılmıştır. Ayrıca meydana gelen arızaların enerji tüketimine etkileri belirtilmiştir.
Tez çalışmasının son aşamasında öncelikle iki tip motor ele alınarak öncelikle arızalı durumu incelenmiş. Daha sonra arızaların tespit edilme ve giderilme yöntemleri ayrıntılı şekilde anlatılmıştır. Arıza giderildikten sonraki değerler ilk değerleriyle kıyaslanıp enerji tüketimine etkisi değerlendirilmiştir.
Son örnekte ise elektrik motorunun imalat sürecinden başlanarak arıza tarihçesi ele alınmıştır.3 kez arızalı duruma gelmesinin enerji tüketimine etkisi ve arıza giderim maliyeti hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre yenisi ile değişiminin ekonomik olma durumu değerlendirilmiştir.