Kültür varlıklarına yapılan yatırımların konut fiyatlarına etkisi: İstanbul örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZLI DÖNGEZ
Danışman: Serhat Başdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültür varlıkları, kentlerin tarihi röper noktalarını oluşturmaktadır. Bu özelliğiyle, yakın çevresinde çekim oluşturarak sürdürülebilir kalkınmaya katkı sağlamaktadır. Ancak, sürdürülebilir kalkınmaya katkılarının bilinçli kullanılması gerekmektedir. UNESCO'nun, 2015'teki raporunda, kültür varlıkları ve yapılı çevresinin iyileştirilmesinde çevresel sürdürülebilirlik, sosyal ve ekonomik kalkınma ve barış-güvenlik boyutunun dikkate alınmasını önerilmiştir. Kültür varlıklarının iyileştirilmesinin çevresindeki sağladığı ekonomik değer ve kalkınma, farklı sektörlerde bilinmemesi ve sosyokültürel düzeyde kalmasından dolayı yapılar korunmamakta, koruma-kullanım ilişkisi teoride kalmaktadır. Ayrıca, kültür varlıkları sıradan yapılara göre farklı değerlere sahip olduğundan yeniden işlevlendirme gibi uygulamalarla fiziksel ömrü uzatılabilmekte, çevresinde oluşturduğu değerler değişmektedir. Bu değerlerin bilinmemesi çevredeki gayrimenkullerde değer azalışı ve kent ölçeğinde çöküntü alanları oluşturmaktadır. Bu problemde, yapının yeniden işlevlendirilmesi yaklaşımı izlenmekte, yaklaşımın önemini ölçmek için çevrede oluşturduğu katma değerin somut verilerle kanıtlanması gerekmektedir. Türkiye'de bu konuda yapılmış yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmanın amacı, kültür varlıklarının yeniden işlevlendirilmesiyle konut fiyatları ilişkisini tanımlamak, bu ilişkinin farklı coğrafyalardaki ölçüm yöntemlerini değerlendirerek İstanbul'da yeniden işlevlendirilerek kullanılan kültür varlıklarının çevresindeki konut fiyatlarında oluşturduğu değişim oranını bulmaktır. Ayrıca, Türkiye'deki diğer örnekler için bilimsel ve ekonomik dayanağı olan altlık oluşturma amaçlanmıştır. Giriş bölümündeki, literatür özetinde kavramsal çerçeveyi oluşturan kavramlar irdelenmiş, bu konuda kullanılan analiz yöntemleri tanıtılmıştır. Ardından çalışmadaki problemin analizi, tezin amacı ve önemine yer verilmiştir. İkinci kısımda, kültür varlıkları ve yeniden işlevlendirmenin tanımı, ekonomik sürdürülebilirlik kapsamında ele alınmıştır. Üçüncü kısımda konut ve konut fiyatı kavramı ve ölçüm yöntemleri incelenmiştir. Dördüncü kısımda, kültür varlıklarına yeniden işlevlendirilmeyle yapılan yatırımların çevresindeki konut fiyatlarına etkisini hesaplamada kullanılan ampirik yöntemlere yer verilmiştir. Beşinci kısımda, İstanbul'da alan çalışması olarak seçilen kültür varlıkları çevresindeki konut pazarı makro ölçekte, ardından mikro düzeyde hedonik fiyat modeli ile analiz edilmiş ve sonuçlar bütüncül bakış açısıyla yorumlanmıştır. Sonuç kısmında analiz bulguları, sürdürülebilirlik bağlamında değerlendirilerek kültür varlıklarının yeniden işlevlendirilmesi ile elde edilen katma değerin çevresi ve farklı paydaşlarla paylaşımı tartışılmış, öneriler sunulmuştur.