Yüksek katlı prefabrike betonarme sistemlerin yapısal incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM ÖZDEMİR

Danışman: Ali Osman Kuruşcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türkiye'de ve dünyada prefabrike betonarme sistemlerle inşa edilen yapılar incelendiğinde, sistemin kullanım alanlarında önemli farklar olduğu göze çarpmaktadır. Dünyada bu sistemle yüksek katlı yapıların başarıyla gerçekleştirildiği görülürken, Türkiye'de ise genellikle organize sanayi bölgelerinde yer alan 1-2 katlı sanayi yapılarında tercih edilmektedir. Oysa prefabrike betonarme sistemler, dünyanın farklı sismik bölgelerinde yüksek yapılarda oldukça iyi performans sergileyebilmektedir. Türkiye'deki düşük katlı örneklerde ise, özellikle birleşim noktalarının yetersiz tasarlanmasından kaynaklı hasarlar oluştuğu gözlemlenmektedir. Ancak yine de Türkiye'de birleşimleri doğru şekilde çözümlenmiş ve deprem sırasında iyi performans göstermiş orta katlı yapılar da mevcuttur. Hem bu başarılı yerli örnekler hem de yurtdışındaki yüksek yapılar dikkate alındığında, prefabrike betonarme sistemlerin Türkiye'de yüksek yapı üretiminde uygulanabilirliği oldukça umut verici görünmektedir. Ayrıca, sistemin hızlı inşa süreci, temiz şantiye koşulları, az iş gücüne ihtiyaç duyması gibi pek çok avantajı da bu potansiyeli desteklemektedir. Bu nedenlerle, sistemin Türkiye'de yüksek yapılarda kullanımının teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır. Tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölüm; literatür özeti, çalışmanın amacı ve hipotezin yer aldığı giriş bölümüdür. İkinci bölümde yapı üretiminde sanayileşme ve buna bağlı olarak prefabrikasyon, prefabrikasyonun gelişimi, tarihçesi ve prefabrike sistem sınıflandırılmasından bahsedilmiştir. Tez çalışmasının üçüncü bölümünde prefabrike betonarme sistemler ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Sistemin avantaj ve dezavantajları, Türkiye ve dünyadaki yönetmelikler, yapı elemanları, yapım sistemleri ve elemanların birleşimleri, Türkiye'deki depremlerdeki yapısal hasarlar anlatılmıştır. Tez konusu ve amacı kapsamında yüksek yapı kavramı dördüncü bölümde ele alınmıştır. Yüksek yapıların tarihçesi, prefabrike betonarme sistemlerin gelişimi Türkiye ve dünya ölçeğinde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, dünyadaki örnek yapılar incelenmiş ve bu yapılar coğrafi konum, iklim koşulları ve sismik özellikler gibi çeşitli açılardan analiz edilmiştir. Beşinci ve son bölümde çalışma genel değerlendirilerek sonlandırılmıştır.