Ahşap koruma amaçlı bor içeren çubukların üretimi ve özelliklerinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEÇİL AYDIN

Danışman: Aysel Kantürk Figen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ahşabın dayanımını artırıp ömrünü uzatmak, çeşitli biyotik ve abiyotik etmenlere karşı korumak amacıyla uygulanan işlemler uzun yıllardır kullanılmaktadır. Çevreye ve insan sağlığına karşı duyarlılık arttıkça ahşap korumada kullanılan maddeler de zamanla değişmiştir. Bor içerikli koruyucular yangın geciktirici olarak, mantar-böceklere karşı koruyucu olarak çeşitli formlarda kullanılabilmeleri gibi, suda kolay çözünürlükleri, çevreye zararlı etkisinin olmaması gibi birçok sebepten ötürü ahşap korumada tercih edilmektedir. Tez çalışmasında özellikle yerinde bakım metotlarında kullanılmak üzere disodyum oktaborat tetrahidrat (Etidot-67), üleksit ve kolemanit minerallerinden çubuklar üretilmiş ve ısıl davranış, sertlik, yoğunluk, çözünürlük gibi özelliklerini belirlemek amacıyla katkı eklenerek çeşitli testler uygulanmıştır. Sonuç olarak ahşap korumada yerinde bakım işlemi için katkısız üleksit mineralinin kullanımına karar verilmiştir. %30, %60 ve %90 bağıl nem düzeyindeki getirilen sarıçam odunundan hazırlanan örneklere üleksit çubuklar yerleştirilmiştir. Bekleme süresi, etilen glikol kullanımı,odunda yerleştirildiği bölge (diri-öz odun) ve rutubet miktarına bağlı olarak üleksit çubuklardan odun yapısına difüze olan bor miktarı ölçülmüş, yüzde borik asit eş değeri (%BAE) olarak hesaplamalar yapılmıştır. Ahşap malzemede iç çürümeye karşı koruma için minimum eşik değeri olan %0,10 BAE değeri ile yapılan karşılaştırmalar sonucu üleksit mineralinden üretilen çubukların yerinde bakım işlemlerinde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan testler sonrası kullanılan katkının çubukların sertlik ve termal dayanım gibi özelliklerine karşı bir koruma etkisi yaratmadığı için, bor çubuklarının katkısız üretilmesine karar verilmiştir. Ayrıca özellikle Etidot-67 bor çubuklarının, 70°C'yi aşamayan koşullarda muhafaza edilmesi gerektiği belirlenmiştir.