Yenilebilir Yapraklardan Elde Edilen Suda Çözünen Polisakkaritllerin Biyoaktif Özelliklerinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GIDA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA AKTAN
Danışman: Ayşe Karadağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda karalahana, şeker pancarı, ebegümeci, kale, cibes, beyaz lahana ve hardal yaprağından sıcak su ekstraksiyonu (KE) ve alkali ekstraksiyon (AE) ile suda çözünen polisakkaritler elde edilmiştir. Polisakkaritlerin antioksidan, fenolik madde, antidiyabetik ve biyoaktif özellikleri belirlenmiştir. En yüksek ekstraksiyon verimi KE ile elde edilen ebegümecinde (%8,26) tespit edilmiştir. AE sonucu karalahana, kale, ebegümeci ve şeker pancarında verim azalırken hardal, cibes ve beyaz lahanada verim artmıştır. Polisakkaritlerin antioksidan aktiviteleri DPPH, ABTS, CUPRAC, FRAP yöntemleri ile belirlenmiştir. Genel olarak KE örneklerinde DPPH, ABTS, CUPRAC, FRAP daha yüksek aktivite göstermiştir. En yüksek antioksidan aktiviteleri sırasıyla hardal (413,05±5,66 mg TE/g), ebegümeci (35,61±0,40 mg TE/g), beyaz lahana (15,08±0,13 mg TE/g), kale (78,83±3,47 mg TE/g) olarak tespit edilmiştir. AE'da DPPH yöntemine göre en yüksek aktiviteye sahip polisakkarit hardal (378,62±11,33 mg TE/g) olarak hesaplanmıştır. ABTS ve FRAP'a göre ebegümeci (27,04±0,60 mg TE/g, 12,32±0,97 mg TE/g), CUPRAC'a göre beyaz lahana (55,87±3,71 mg TE/g) en yüksek aktiviteyi göstermiştir. Fenolik miktarları incelendiğinde ebegümeci ekstraktının iki yöntemde de en yüksek değere sahip olduğu görülmüştür. Polisakkaritlerin α-glukozidaz ve α-amilaz inhibisyon aktiviteleri incelenmiştir. İnhibisyon aktivitesinin konsantrasyona bağlı olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlara bakıldığında α-glukozidaz, α-amilaza kıyasla daha yüksek inhibisyon göstermiştir. Akarboz ile karşılaştırılabilir değerler belirlenmiş, en yüksek inhibisyon ebegümecinde görülmüştür. Ebegümeci ve hardal için 5 mg/mL konsantrasyonda enzim inhibisyonunun yaklaşık %50 olduğu, bu değerin akarbozdan önemli ölçüde farklı olmadığı belirlenmiştir. Yaprakların sıcak su ekstraktları daha yüksek antioksidan aktivite sonuçları verirken, alkali ekstraktları daha iyi antidiyabetik özellikler göstermiştir. Çalışmamız, yenilebilir yaprakların suda çözünür polisakkaritlerinin antioksidan ve antidiyabetik özellikler gösterdiğini, fonksiyonel gıdaların zenginleştirilmesinde kaynak olabileceğini ortaya koymuştur.