Çevre temalı oyunların ortaokul öğrencilerinin çevre bilinci kazanmalarına yönelik etkisinin incelendiği bir eylem araştırması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MATEMATİK VE FEN BİLİMLERİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA NUR KIZARMAZ

Danışman: Emine Gülhan Bakırdere

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dünya‟da ve ülkemizde her geçen gün insan ve çevre ilişkisi olumsuz etkilenmektedir. Çevre kirlilikleri giderek daha da artmaktadır. Tüm bu durumlar canlı türlerini ve sayılarını tehlikeye atmaktadır. Öğrencilerin çevre konularının önemini kavraması ve çevre bilinci kazanmaları amacıyla konu anlatımlarının; oyunlar, etkinlikler, doğa gezileri ve gözlemleri gibi yöntemlerle desteklenmesi gerekmektedir. Öğrencilerin derse aktif bir şekilde katılımı ne kadar sağlanırsa konuya olan ilgileri ve bilinci de artacaktır. Bu bağlamda bu çalışmada amaç 6.sınıf öğrencilerine uygulanan çevre temalı eğitsel oyunların, öğrencilerin çevre bilinci kazanmalarına, öğrenmelerinin bilgi düzeylerini artırmalarına ve derse olan görüşlerinin olumlu dönütler sağlamasına etkisini incelemektir. Çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden "uygun örnekleme" tekniği ile belirlenerek, İstanbul ilinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 6-A sınıfı öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu araştırmada ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin oynadıkları çevre temalı eğitsel oyunlar aracılığıyla öğrencilerin çevre bilinci kazanmalarına yönelik sürecin ve bu sürecin sonuçlarının incelenmesi amaçlandığından araştırma, nitel araştırma yöntemi desenlerinden eylem araştırması olarak planlanmıştır. Oyunlar öğrenmiş oldukları konuları destekleme ve değerlendirme niteliğindedir. Veri toplama araçları olan "Çevre Bilincine Yönelik Görüşme Formu", "Oyun Günlüğüm" ve "Eğitsel Oyun Tekniğine Yönelik Görüşme Formu" soruları iki Fen Bilimleri öğretmeni ve iki uzman görüşleri alınarak düzenlenmiştir. Nitel verilerin içerik analizi yapılarak elde edilen bulgular doğrultusunda eğitsel oyun tekniği uygulanan derslerde öğrencilerin kavramlara yönelik bilgi düzeylerinin arttığı, derse aktif katılımları sayesinde daha keyifli öğrenme sağladığı, uygulanan tekniğe ve derse yönelik olumlu görüşler geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu oyunların öğrencilerin kişisel ve sosyal becerilerini de desteklediği görülmüştür. Çalışma grubunda bulunan öğrenciler tarafından hem aktif bir şekilde ve daha keyifli ders işledikleri hem de öğrenmelerinin bilgi düzeylerini arttırması sayesinde eğitsel oyun tekniğinin fayda sağladığının belirtildiği de çalışma sonuçları arasında yer almaktadır.