Türkçe ve Türk kültürü dersi alan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının miras dil konuşma kaygılarının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELÇUK EMRE ERGÜT
Danışman: Bayram Baş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Türkçe ve Türk Kültürü derslerine katılan yurt dışındaki iki dilli Türk çocuklarının, miras dilleri Türkçeye yönelik sınıf içi ve sınıf dışı konuşma kaygılarını incelemektir. İlgili hedef kitlenin miras dil konuşma kaygısının ne düzeyde olduğunu ve hangi değişkenlerle ilişkili olduğunu inceleyen araştırmada, korelasyonel araştırma türlerinden açıklayıcı korelasyonel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığı tarafından Almanya'da yürütülen Türkçe ve Türk Kültürü dersi öğrencileri, örneklemini ise bu derslere katılan 303 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırma için geliştirilen ve geçerlilik-güvenilirlik analizleri yapılmış olan Miras Dil Konuşma Kaygısı Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Bu ölçek sınıf içi konuşma kaygısı, sınıf dışı konuşma kaygısı ve konuşmada rahatlık alt boyutlarından ve 22 maddeden oluşmaktadır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 26.0 programı ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin sınıf içi ve sınıf dışı konuşma düzeylerinin karşılaştırılmasında bağımlı gruplar T testi; miras dil konuşma kaygısı düzeylerinin cinsiyet, doğum yeri, anne ve baba doğum yeri değişkenleri açısından karşılaştırılmasında bağımsız gruplar T testi; evde ve arkadaşlarla konuşulan dil, başarılı olunan dil algısı, Türkiye'ye gelme sıklığı, dizi-film izlenen ve kitap okunan dil değişkenleri açısından karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA); yaş, Türkçe ve Almancayı edinme yaşı ve sınıf düzeyi ile ilişki durumunun incelenmesinde Pearson korelasyonu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, hedef kitlenin miras dil konuşma kaygısı düzeyinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte sınıf içi konuşma kaygısı puanları, sınıf dışına göre anlamlı şekilde daha yüksektir. Diğer taraftan miras dil konuşma kaygısı düzeyleri baba doğum yeri, evde konuşulan dil, arkadaşlarla konuşulan dil, başarılı olunan dil ve dizi-film izlenen dil değişkenleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaşmaktadır. Aynı zamanda Türkiye'ye gelme sıklığı, kitap okunan dil ve anne doğum yeri açısından belirgin farklar olsa da istatistiksel olarak anlamlı düzeyde değildir. Ayrıca miras dil konuşma kaygısı ile yaş, sınıf düzeyi, dil edinme yaşı arasında herhangi bir ilişki bulunmadığı; kaygı düzeylerinin doğum yeri ve cinsiyet açısından farklılaşmadığı görülmüştür.