Çocuklar için felsefe atölyelerinin yüz yüze veya dijital araçlarla desteklenmiş çevrim içi ortamda gerçekleştirilmesinin eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar Ve Öğretim Teknolojileri Eğt., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Duygu Karagöz

Danışman: Mihriban Betül Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri için çevrim içi ortamda geliştirilen Çocuklar için Felsefe (P4C- Philosophy for Children) atölyelerinin çocuklarda eleştirel düşünme becerisine etkisini incelemektir. Araştırma İstanbul'daki bir devlet okulunda dördüncü sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Çalışma grubunun oluşturulmasında erişilebilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Karma yöntem araştırma modellerinden olan sıralı dönüşümsel tasarım kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmada nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanılmıştır. Çalışmada bir deney bir de kontrol grubu bulunmaktadır. Çalışma grubundaki öğrenciler, çalışmaya katılmaya gönüllü bir öğretmen ve sınıftan belirlenmiştir. Nicel veriler için uygulama öncesinde ve sonrasında her iki grup için de Eleştirel Düşünme Eğilimleri ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler için atölyeler esnasında alınan video kayıtları metne dökülerek oluşturulan atölye dökümleri ve öğrencilerin görüşlerinin alındığı atölye değerlendirmeleri kullanılmıştır. Uygulama sürecinde her iki gruba da birer pilot uygulama ve sonrasında sekizer Çocuklar için Felsefe (P4C) atölyesi yapılmıştır. Atölyeler kontrol grubuyla yüz yüze ve çemberde, deney grubuyla ise Zoom üzerinden ve farklı Web2.0 araçları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Deney grubundaki atölyeler süresince çocuklar Padlet, Miro, Canva, Google Forms, Popplet, Mindmeister, Mentimeter olmak üzere yedi farklı Web 2.0 aracıyla tanışmışlardır. Araştırma sonucunda elde edilen Eleştirel Düşünme Eğilimleri ölçeğinin öntest ve sontest bulgularında deney ve kontrol gruplarının eleştirel düşünme becerileri açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öte yandan nitel verilere dayalı olarak, her iki grupta da çocukların felsefe soruları üzerine düşünmekten hoşlandığı, bazı öğrencilerde de görüşlerini gerekçelendirerek ifade edebilmelerinde artış olduğu söylenebilir. Çevrim içi atölyelerde zaman zaman internet bağlantı sorunları yaşanabilse de atölyeler çevrim içi ortamda da yüz yüze atölyelere denk şekilde yürütülebilmiştir. Çevrim içi atölyelerde kullanılan Web 2.0 araçlarının çocukların ilgisini artırdığı görülmüş, yönergelerin net verilebildiği ve üyelik isteyen araçlar hakkında atölye öncesinde bilgilendirme yapıldığı atölyelerde çocuklar söylenenleri uygulayabilmiştir. Bu çalışma Çocuklar için Felsefe atölyelerine zaman ve mekân bakımından ulaşmanın zor olduğu durumlarda çevrim içi olarak yürütülmesinin mümkün ve ekonomik bir seçenek olduğunu göstermektedir.