GENLEŞTİRİLMİŞ POLİSTİREN MALZEME KULLANIMININ GÖMÜLÜ ESNEK BORU DAVRANIŞINA ETKİLERİNİN SAYISAL ANALİZLER İLE İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FURKAN AHMET AKYELKEN

Danışman: Havvanur Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geleneksel yöntem ile döşenmiş olan bir gömülü esnek boru, zemin yükü etkisi ile düşey doğrultuda aşağı yönde esner. Boru tacının yer değiştirmesinin yanlarda yer alan zeminlerin yer değiştirmesinden daha büyük olması nedeni ile boru tacı üzerinde yer alan zemin kütlesi içerisinde farklı oturmalar meydana gelir. Farklı oturmalar zemin kütlesi içerisinde "pozitif zemin kemerlenmesi" olarak adlandırılan mekanizmanın gelişmesine neden olur ve bunun sonucunda boru tacına geostatik gerilmeden daha küçük bir düşey gerilme etkir. Dolayısı ile gömülü esnek boru etrafına farklı oturmaların büyüklüğünü artıracak sıkışabilir malzemelerin yerleştirilmesi ile kemerlenme düzeyi arttırılabilir. Kemerlenme düzeyinin artması boruya etkiyen zemin gerilmelerinin azalmasını ve düşük rijitlikte boru kullanılmasına olanak sağlayabilir. Bu çalışmada, gömülü esnek borunun üzerinde ve çepeçevre etrafında EPS Geofoam malzeme kullanılması durumlarında boru üzerine etkiyen gerilmelerin ve esnemelerinin değişimi sayısal analizler ile incelenmiştir. Bu analizlerde EPS Geofoam malzemenin yoğunluğu, geometrileri, boru çapı, boru rijitliği ve kullanılan zeminin cinsi ile elastisitesi değiştirilerek boru üzerine etkiyen gerilmeler ve boru esnemeleri değerlendirilmiştir. EPS Geofoam malzemenin yoğunluğu azaldıkça boru üzerine etkiyen gerilmelerin azaldığı belirlenmiş ve borunun çepeçevre EPS ile sarılması durumunda boru üzerine etkiyen gerilmelerde yaklaşık olarak %60-70 oranında azalma meydana geldiği tespit edilmiştir.