Kaygı yaşayan üniversite öğrencilerine yönelik hazırlanan bilişsel duygu düzenleme stratejileri kazandırma programının etkililiğinin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLÇİN GÖKMEN ÖZDEMİR

Danışman: Ali Eryılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kaygı yaşayan üniversite öğrencilerine yönelik olarak hazırlanan üç farklı grupla psikolojik danışma programının bilişsel duygu düzenleme (BDD) stratejileri, kaygı ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkililiğini deneysel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, uyumsuz BDD stratejilerini azaltmaya yönelik, uyumlu BDD stratejilerini artırmaya yönelik ve her iki stratejiyi de içeren dual model temelli müdahale programları geliştirilmiştir. Çalışma, bu programların kaygı ve depresyon düzeylerine olan etkilerini değerlendirmek ve programların etkinliğini karşılaştırmak amacıyla 4x3'lük split-plot faktöriyel (karışık) deneysel desen kullanmıştır. Araştırma süresince, her bir oturum 120 dakika olacak şekilde 14 hafta boyunca toplam 48 üniversite öğrencisi ile çalışılmıştır. Katılımcılar, Beck Anksiyete Ölçeği kullanılarak seçilmiş ve rastgele deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Müdahale programları sonrasında ön-test, son test ve izleme testi uygulanarak programların etkinliği değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, tüm müdahale programlarının kaygı ve depresyon düzeylerini anlamlı ölçüde azalttığını ve BDD stratejilerini geliştirdiğini göstermektedir. Özellikle, dual model temelli programın diğer programlara kıyasla daha güçlü etkiler yarattığı belirlenmiştir. Dual model temelli program, hem uyumsuz stratejileri azaltmayı hem de uyumlu stratejileri artırmayı hedefleyerek, diğer programlara göre daha etkili sonuçlar ortaya koymuştur. Bu sonuçlar, BDD stratejilerinin kaygı ve depresyon üzerindeki etkilerini anlamak ve üniversite öğrencileri için daha etkili müdahale stratejileri geliştirmek açısından önemli katkılar sağlamaktadır. Araştırma, üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluşlarını artırmak için BDD stratejilerinin önemini vurgulamaktadır ve gelecekteki çalışmalar için temel oluşturabilecek bulgular sunmaktadır.