Türkiye'de Muhafazakar Modernleşme Anlayışı ve Mümtaz Turhan


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atatürk ilkeleri ve inkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: UĞUR SERÇE

Danışman: Fahriye Dinçer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Mümtaz Turhan'ın görüşlerinin muhafazakar modernleşme yaklaşımı çerçevesindeki bir incelemesi yapılmaktadır. Türkiye'de muhafazakarlık çoğunlukla bir ideoloji değil, bir tutum olarak ele alınmış, aynı zamanda çoğu zaman gelenekselcilikle bir tutulmuştur. Muhafazakarlığın bu şekilde kavranışı, onu salt kültürel bir çerçeve içerisinde inceleme eğilimini de beraberinde getirmiş, muhafazakar düşüncenin modernleşme ile olan ilişkisinin değerlendirilmesi ise ağırlıklı olarak muhafazakarlık içerisindeki reaksiyoner kanat baz alınarak yapılmıştır. Çalışmamızda ilk olarak, Mümtaz Turhan'ın hayatı ve düşünsel kimliği ana hatlarıyla anlatılmıştır. Sonrasında, muhafazakar dünya görüşü içerisindeki farklı ekollere yer verilerek, Anglo-Amerikan muhafazakarlığı üzerinden muhafazakarlığın modernleşmeci karakterine dikkat çekilmiştir. Bu bölümde, çalışmada bir ideoloji olarak yaklaşılan muhafazakarlığın temel prensiplerine de yer verilmiştir. Ardından Türkiye'deki muhafazakar modernleşme anlayışına dair bilgiler verilerek bu anlayış içerisinde öne çıkan vurgular ortaya konulmuştur. Modernleşmeci muhafazakarların çeşitli siyasal/toplumsal meselelere ilişkin görüşleri ortaya konulurken, ele alınan düşünürlerin Kemalist modernleşme projesi ile kurdukları ilişki de göz önünde bulundurulmuştur. Mümtaz Turhan'ın görüşlerine geçildiğinde ise düşünürün fikirleri, muhafazakar modernleşme yaklaşımı bağlamında ele alınmıştır. Bu yapılırken, Turhan'ın düşüncesinin Türk muhafazakar modernleşme anlayışıyla ve Anglo-Amerikan muhafazakar düşüncesiyle taşıdığı paralelliklere dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Turhan'ı Türk muhafazakar modernleşme anlayışı içerisindeki düşünürlerden farklı kılan noktalar da çalışma içerisinde kendisine yer bulmuştur. Ayrıca, Mümtaz Turhan'ın ve muhafazakar modernleşmecilerin Kemalist modernleşme projesine olan itirazlarının sınırlarına dair tespitlerimiz de çalışmamızda vurgulanmaya çalışılan noktalar arasında yer almaktadır. Anahtar Kelimeler: Mümtaz Turhan, Anglo-Amerikan muhafazakarlığı, muhafazakar modernleşme, Batılılaşma