Türkiye'de sosyal bilgiler ders kitaplarında İstanbul

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atatürk ilkeleri ve inkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RIFAT ACAR

Danışman: Mustafa Sağdıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Geçmişten günümüze İstanbul, yerel ve küresel ölçekte jeopolitik, politik, ekonomik, kültürel ve sosyal tartışmaların önemli bir bölümünde yer almıştır. Bu çalışmada da İstanbul'la ilgili konuların 1935'ten 2020 yılına kadar geçen sürede ilköğretim Sosyal Bilgiler ders kitaplarında geçme sıklıkları, önemi ve diğer bileşenler temelinde bir değerlendirmenin yapılması amaçlanmıştır. İstanbul eşsiz bir coğrafi konuma sahip olup Türkiye'nin birçok açıdan en gelişmiş şehridir. Sosyal Bilgiler dersleri ise Türkiye'de hükümetlerin politik yaklaşımlarından doğrudan etkilenmektedir. Bu etkinin en önemli yansımalarından biri de ders kitapları üzerinden ortaya çıkmaktadır. İstanbul da sürekli olarak Türkiye'deki birçok politik tartışmanın odağında yer almıştır. Bu kapsamda çalışmanın temel araştırma sorusunu; "Sosyal Bilgiler ders kitaplarında İstanbul'a ilişkin konulara gereken düzeyde yer verilmiş midir?" oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda Cumhuriyetten günümüze kadar geçen sürede yayınlanmış, farklı sınıf düzeylerinde okutulmuş ve farklı tarihsel dönemleri temsil eden 21 adet Sosyal Bilgiler ders kitabı incelenmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür ile tartışılarak gelecek perspektifinde sonuçlar ortaya konulmuştur. İstanbul'un yerel, bölgesel ve de küresel ölçekte artan öneminin eğitim-öğretim programlarına ve ders kitaplarına yansıtılması kapsamında çeşitli öneriler getirilmiştir.