Hasta odası renk düzenlerinin kullanıcılar üzerindeki duyuşsal etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMANUR YÜKSEKTEPE
Danışman: Esra Küçükkılıç Özcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hasta odaları kullanıcıların sağlık yapılarındaki diğer hacimlere oranla daha uzun süre vakit geçirdikleri, günün tüm saatlerinde mekandaki görsel özelliklere maruz kaldıkları ve bu mekanlarda bulundukları süre içerisinde genel olarak stresli ve yorgun duygu durumunda olabilmeleri nedeniyle özel olarak incelenmesi gereken renk tasarımı konularından biridir. Hasta odası renk düzeni, hastanın hacmi algılamasına ve anlamlandırmasına yardımcı olmakta, hastayı psikolojik ve duyuşsal olarak etkilemektedir. Bu doğrultuda hasta odasında oluşturulan renk düzeni, rengin tür, değer ve doymuşluk bileşenleri, uygulandıkları alan ve oranlar, hastayı olumlu yönde desteleyecek şekilde bir bütün olarak incelenmeli ve değerlendirilmelidir. Bu bağlamda bu tez çalışmasında, hasta odası renk düzenlerinin hastalar üzerindeki duyuşsal etkilerini incelemek ve değerlemek amacıyla deneysel bir çalışma geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında dijital ortamda modellenen bir hasta odası için oluşturulan farklı renk düzenleri, sanal gerçeklik gözlüğü aracılığıyla değerlendirilmiştir. Hasta odası için rengin değer bileşeni sabit tutulmuş Munsell Renk Dizgesi'nin beş ana türünün üç farklı doymuşluğu ve bir türsüz (gri) renk düzeni ele alınarak toplam on altı renk düzeni oluşturulmuştur. Belirlenen renk düzenlerindeki hasta odası, sanal gerçeklik gözlüğü aracılığıyla deneyimlenerek, hastalar üzerindeki duyuşsal etkilerinin incelenmesi için on farklı sıfat çifti aracılığıyla değerlendirilmiştir. Anket sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda, hasta odası renk düzenlerine yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Tezin ilk bölümünde renk ile ilgili genel bilgiler, renk olgusunun incelendiği çeşitli çalışmaların açıklandığı literatür özeti, çalışmanın amacı ve hipotezleri yer almaktadır. İkinci bölümde, renk, renk dizgeleri, renk algılama ve mimari mekanda renk ile ilgili genel bilgiler ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, hasta odası renk düzeni ile ilgili genel bilgilerden ve literatürdeki çeşitli çalışmalarda hasta odası renk düzenlerine yönelik sunulan bulgulardan bahsedilmiş, Türkiye'den bazı hastanelerin hasta odası renk düzenleri, Munsell Renk Dizgesi karşılıklarına göre incelenmiştir. Tez çalışmasının dördüncü bölümünde, çalışma kapsamında oluşturulan on altı renk düzenindeki hasta odasının sanal gerçeklik ortamında deneyimleyerek hastalar üzerindeki duyuşsal etkilerinin incelenmesi için uygulanan yöntem adımları açıklanmış, anket çalışmasından elde edilen sonuçlar verilmiştir. Tez çalışmasının beşinci bölümünde uygulanan çalışmadan elde edilen sonuçlar özetlenmiş ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hasta odası, renk düzeni, sanal gerçeklik, duyuşsal etki.