Centrality and Connectivity Analysis of Airport Networks: Cases of Turkey and Europe
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CEM ERSÖZ
Danışman: Filiz Karaman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karmaşık ağlar, biyolojik sistemlerden sosyal ağlara, ulaşım sistemlerine ve internete kadar geniş bir yelpazede karmaşık sistemlerin yapısını ve davranışını anlamak için güçlü bir çerçeve sunar. Bu araştırma, karmaşık ağ teorisi kullanarak Türkiye ve Avrupa'nın havaalanı ağlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma sorusu, hava taşımacılığı ağlarının topolojik özelliklerini ve zaman içinde nasıl evrimleştiğini belirlemeye odaklanmaktadır. Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmesinde hava taşımacılığının önemi vurgulanmaktadır. Türkiye Havaalanı Ağı (TAN) ve Avrupa Havaalanı Ağı'nın (EAN) yapılarını analiz etmek için farklı veri kaynakları kullanılmaktadır. Türkiye için veriler, Covid-19'un ilk dalgasından sonra açılış döneminde FlightRadar'dan toplanmıştır. Bağlantı performansı ve merkezilik ölçüleri olan derece, aradalık ve yakınlık, TAN'ın yapısını ortaya çıkarmak için hesaplanmıştır. Ağ, sınıflandırma için simüle edilen ağ modelleriyle karşılaştırılmıştır. TAN, diğer bölgesel ve ulusal ağlarla da karşılaştırılmıştır. Avrupa için, çalışma Eurostat'ın 2019 yolcu verilerini kullanarak EAN'ın yapısını keşfetmektedir. Bağlantı ve merkeziyet ölçüleri hesaplanmış ve EAN'ın topluluk yapısı Leiden algoritması kullanılarak incelenmiştir. Ayrıca, havaalanlarının ikili aradalık merkeziliği, havaalanları arasındaki coğrafi mesafe ile yolcu trafiğinin oranını kullanan ağırlıklı bir aracılık ölçüsü ile karşılaştırılmıştır. İki merkezi ölçüsü arasında önemli bir fark gözlemlenmiştir. Son olarak, ağın evrimi önceki araştırma makalelerinin bulguları kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, Türkiye ve Avrupa'daki hava taşımacılığı ağlarının dünya genelindeki diğer hava ağlarıyla benzerliklerinin ve farklılıklarının daha iyi anlaşılmasında yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bunun yanında, bulgular havacılık endüstrisindeki politika yapıcıları ve paydaşları bilgilendirmek için kullanılabilir.