Ekstra derin çekme çeliğinin şekillendirebilirliğinin sonlu elemanlar yöntemi ile analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED ALİ ŞAHİN
Danışman: Bedri Onur Küçükyıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sac şekillendirmeişlemleri günümüzde özellikle otomotiv, savunma sanayi, beyaz eşya sektörü veendüstri gibi birçok büyük sanayi kuruluşları tarafından kullanılan önemli birşekillendirme işlemlerinden biridir. Bu işlem plastik bir şekillendirme işlemiolup, başarılı bir şekilde yapılabilmesi için birçok parametrenin doğru birşekilde kullanılmasına ihtiyaç duymaktadır. Bu parametreleri malzemeözellikleri, yağlama, basınç ve geometrik etkiler olarak ele alabiliriz.Şekillendirme işlemi sırasında, bahsedilen bu parametrelerin sonuca vebirbirlerine etkisi oldukça fazladır. Bu yüzden bu parametrelerin kontrollü birşekilde uygulanması gerekmektedir. Bu değerlerden biri ya da birkaçı aşırı veyadüşük miktarda kullanıldığında, imal edilecek parçada yırtılma, kırışma,çizilme ve kulaklanma olarak ifade edilen hasarlar meydana gelmektedir. Buhasarların imal edilecek üründe görülmemesi için önceden deneysel çalışmalaryapılmalı ve belirlenen uygun değerlere göre şekillendirme işlemi yapılmalıdır.Bu deneysel çalışmalar özellikle büyük sanayi kuruluşları için hem yüksekmaliyetli hem de zaman kaybına neden olmaktadır. Bu maliyetlerden kurtulmakiçin bilgisayarlı tabanlı sonlu elemanlar yazılımları kullanılmaktadır. Buyazılımlar sayesinde yüksek maliyetli deneysel çalışmalar azalmakta ve zamankazancı sağlanmaktadır. Bu çalışmada deneysel çalışması yapılmış ekstra derinçekme çeliğinin şekillendirme diyagramının elde edilmesi ve deneysel verilerlesimülasyon değerleri karşılaştırılmıştır.Metal şekillendirme işlemi esnasında kalıp ilepot arasında malzemenin uygun şekilde ilerlemesine olanak sağlayan süzdürmeçubuğu bulunmaktadır. Bu çubuğun bilgisayar programına uygun modellenmesioldukça zor olacağı için bu yapı eklenmeden uygun pot baskı kuvvetibelirlenmiştir. Bu baskı kuvvetinin gereğinden fazla olması sac parçasınınyırtılmasına, pot baskı kuvvetinin olması gerekenden az olması ise sacparçasında kırışıklığa yol açmaktadır. Uygun şekillendirme değeribelirlendikten sonra farklı numuneler kullanılarak ekstra derin çekme çeliğininşekillendirme limit diyagramı oluşturulmuştur. Bu yöntem ile maliyetli ve zamankaybına neden olan deneysel yöntemlere ihtiyaç duyulmadan istenilen malzemeninşekillendirme limit diyagramının oluşturulacağı görülmüştür.