Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Hasan Ağkoç
Danışman: Erkan Avlar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Yapı endüstrisinin doğal kaynak tüketimindeki ve sera gazı emisyonlarındaki önemli payı, sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma yolunda, ekolojik açıdan sorumlu malzeme seçimi ve kullanımını temel bir öncelik olarak gündeme getirmektedir. Sürdürülebilir malzeme arayışı doğrultusunda, yenilenebilir niteliği ve düşük karbon ayak izi gibi avantajları sayesinde ahşap, sürdürülebilir yapı tasarımında merkezi bir konuma yerleşmektedir. Sürdürülebilirlik odaklı yapılaşmada ahşap malzemenin kullanım potansiyelini bütüncül bir perspektifle değerlendiren bu çalışma; ekolojik, sosyo-ekonomik ve teknolojik açılardan sunduğu katkıları derinlemesine inceleyerek sürdürülebilir mimari pratiğindeki rolünü pekiştirecek teorik bir zemin sunmaktadır. Ahşap yapıların sürdürülebilirlik performansını kapsamlı bir şekilde değerlendirebilmek için sürdürülebilir yapı tasarımının ilkeleri, yaşam döngüsü süreçleri ve yapı derecelendirme sistemleri gibi konular, vazgeçilmez bir kavramsal zemin sunmaktadır. Ayrıca, sorumlu ormancılık uygulamaları, sürdürülebilir ahşap ürünlerin üretim ve performans nitelikleri, ahşabın karbon tutma potansiyeli ve yaşam döngüsü değerlendirmeleri gibi başlıklar, ahşabın hem sürdürülebilir üstünlüklerini hem de yapısal kabiliyetlerini göstererek çalışmanın merkezindeki örnek yapı değerlendirmeleri için analitik bir altyapı sunmaktadır. Bu teorik içerik ile hazırlanan çalışmada, uluslararası alanda öne çıkan Library at the Dock, Chauveau Futbol Kompleksi, Port Plus, VanDusen Botanik Bahçeleri Ziyaretçi Merkezi, HAUT Amsterdam Konut Binası, Katajanokan Laituri Ofis ve Otel Binası, Sürdürülebilir Binalar Araştırma Merkezi, EDGE Suedkreuz Ofis Kompleksi, Palazzo Meridia Ofis Binası ve Girişimcilik Merkezi gibi sürdürülebilir ahşap yapı örnekleri incelenmekte ve ahşap yapıların sürdürülebilirlik özellikleri bu yapılar üzerinden değerlendirmektedir. Bu yapıların her biri, yapı derecelendirme sistemleri kapsamında elde ettikleri yüksek derecelerle ahşabın çevresel avantajlarını ve yenilikçi kullanımını somutlaştırmaktadır.
Yapı derecelendirme sistemleri, ahşap yapıların sürdürülebilirlik performansını ve ekolojik üstünlüklerini objektif ölçütlerle değerlendirerek teyit etme ve bu nitelikleri şeffaf bir şekilde belgelendirme konusunda kritik bir rol oynamaktadır. Bu sistemlerin belirlediği hedefleri karşılayan ahşap yapıların, fosil yakıt bazlı ve yüksek karbon ayak izine sahip alternatiflerine göre, daha elverişli ve sürdürülebilir bir yapılaşma alternatifi oluşturduğu kanıtlanmaktadır. İncelenen yapı örnekleri, ahşabın çevresel, teknolojik, sosyal ve ekonomik boyutlardaki üstünlüklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışmadaki bulgular, yapı üretiminde ahşap kullanımının yapı sektörünün karbon ayak izini azaltmada doğrudan ve somut bir fayda sağladığını göstermektedir. Bu çalışmada, ahşabın sürdürülebilir yapı tasarımında kullanılmasıyla yapı sektörünün çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılmasına ve küresel sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılmasına önemli bir katkı sağlanacağı vurgulanmaktadır.