Melek yatırımcıların yatırım kararları üzerinde etkili faktörler: Girişimci ekibin yeterliliği ve güçlü bağ fırsat kaynağı odaklı bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEM ADNAN ENER
Danışman: Yonca Deniz Gürol
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması kapsamında i) melek yatırımcıların erken aşamadaki teknoloji girişimlerine yatırım yaparak maruz kaldıkları ortak riskler (icra riski, piyasa riski ve vekâlet riski) ve bu risklerin melek yatırımcılar açısından önemi bağlamında ele alındığında, melek yatırım kararlarında belirleyici olan az sayıda ama kritik önemdeki değerlendirme kriterlerinin hangileri olduğunun keşfedilmesi, ii) geçmiş araştırmacıların savunduğu "melek yatırımcıların en çok önemsediği riskin vekâlet riski olduğu" tezinden hareketle, girişimci ekibin yeterliliğinin yatırım kararı üzerinde hâkim olup olmadığının test edilmesi, iii) melek yatırımcı ile girişimcinin eşleşmesini sağlayan bir güçlü bağ fırsat kaynağının karar denklemine dahil olmasının yatırım kararı üzerinde herhangi bir etkisinin bulunup bulunmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Tez çalışması melek yatırımcılığa yeni başlayacak olan kişilere yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi sürecinde yararlanmaları için bir 'kontrol listesi' sunması ve melek yatırımcılardan fon temin etmeyi hedefleyen girişimcilerin melek yatırımcıların karar sistematiğini daha iyi anlamalarına katkı sağlaması bakımından önemlidir. Tez çalışması kapsamında geliştirilen hipotezler, 122 Türk melek yatırımcı tarafından geçmişte tamamlanmış olan 239 farklı değerlendirme sürecine ilişkin veriler analiz edilerek test edilmiştir. Tez çalışmasının ulaştığı sonuçlara göre, girişim fırsatı ile ilgili olarak 1) ürün geliştirme riski, 2) iş modeli, 3) gelir yaratma potansiyeli, 4) çıkış potansiyeli, 5) pazardaki giriş bariyerleri, 6) pazarın büyüme hızı; girişimci ekip ile ilgili olarak 7) güvenilirlik, 8) akıl verilebilirlik, 9) başarı geçmişi, 10) alan hâkimiyeti, 11) güçlü bir ekip, 12) güçlü mentör ve danışmanlar ve tüm bu kriterlerin ne seviyede karşılandığına bağlı olarak 13) yatırım fırsatının beklenen getirisinin melek yatırım kararları üzerinde yüksek ölçüde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, girişimci ekibin yeterliliğinin yatırım kararı üzerinde hâkim olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışması girişimcilik akademik yazınına teknoloji girişimleri ve melek yatırımcılık konsepti ile ilgili geniş bir bilgi tabanı kazandırmaktadır. Ayrıca, çok sayıda melek yatırımcıyı kapsayan geniş bir örnekleme sahip olması, Türk melek yatırımcıların yatırım kararlarını odağına alan ilk akademik araştırmalar arasında yer alması ve geçmişte Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde yapılmış olan melek yatırımcılık odaklı araştırmaların ulaştığı bazı bulguları Türkiye'den ampirik kanıtlarla desteklemesi bakımından akademik yazına katkıda bulunmaktadır.