Erken Cumhuriyet dönemi ilkokullarında ulusal kimliğin inşası sürecinde çocuk


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atatürk ilkeleri ve inkılap Tarihi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENEM TANIŞ SEL

Danışman: Turhan Ada

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuk, bir ulusun geleceğini şekillendiren en önemli unsurlardan biridir ve 20. yüzyılla beraber imparatorlukların dağılması, ulus devletlerin yaygın hale gelmesi çocukların toplumdaki önemini artırmıştır. Geleceğin teminatı konumuna getirilen ve ulusların devamını simgeleyen çocukların, Erken Cumhuriyet Dönemi'nde de düşünce ve duygu dünyalarının biçimlendirilmesi üzerinde önemle durulmuştur. Türkiye'de millî kimlik inşası sürecinin etkisiyle yetiştirilmeye çalışılan bu yeni nesilde; milliyetçi, vatansever, çalışkan, cesur nitelikler ön plana çıkartılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı Erken Cumhuriyet Dönemi'nde çocukların ulus kimliğinin oluşumunda ve bu kimliğin benimsetilme şekli üzerinde durulmaktadır. Yöntem açısından nitel bir araştırma yöntemi olan tarih araştırma yöntemi kullanılmıştır. Yöntemin gereği olarak da ilgili döneme ait ders kitapları, hükümet programları, ilköğretim kademesiyle ilgili çıkarılan kanunlar, eğitimle ilgili kongreler, şuralar, ilmi toplantılar incelenmiştir. Araştırmanın sonuçları göstermektedir ki Erken Cumhuriyet Dönemi'nin siyasi ve sosyal yapısı gereği ulus inşasının etkisiyle milliyetçi ideoloji ön plandadır. Bu milliyetçi ideolojik ortamda cumhuriyetin ilanıyla ilköğretim kademesinde, özellikle okuma-yazma üzerinde titizlikle durulmuş ve yeni rejimi benimsetme noktasında bu kademe mühim bir görev üstlenmiştir. Yeni rejimin değerleri çocuklara aktarılırken yeni bir yaşam şekli ve yeni davranış kalıpları çocukların karakterlerinin oluşumunda etkili olmuştur. Bu etkiyi meydana getirirken kullanılan temel araç okuldur. Okulun fiziki yapısı, okulda işlenen derslerin muhteviyatı, okulda yapılan törenler ve öğretmen kadrosuyla bir bütün olan bu eğitim kurumları, ulus inşasının gerçekleştirilmesinde temel rolü üstlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, Cumhuriyet, Okul, Ulus