ÇİFT YÖNLÜ FONKSİYONEL DERECELENDİRİLMİŞ SIĞ KEMERLERİN BURKULMA VE BURKULMA SONRASI ANALİZİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: YİĞİT GÖRKEM İZGİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayfer Tekin Atacan

Eş Danışman: Çağrı Mollamahmutoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında, düzgün yayılı düşey yük etkisi altında, sabit-sabit mesnetli, iki yönlü fonksiyonel derecelendirilmiş sığ kemerde oluşan burkulma davranışları incelenmiştir. Malzemenin sol tarafı metalik ağırlıklı, sağ tarafı seramik ağırlıklı olduğu varsayılmıştır. Sığ kemerin ince olmasından dolayı Euler–Bernoulli kiriş teorisi ile doğrusal olmayan davranışları göz önüne alabilmek için von Kármán şekil değiştirme yaklaşımı birlikte kullanılmıştır.  Denge denklemlerinin ve sınır koşullarının oluşturulmasında virtüel iş prensibi kullanılmış ve bu denklemlerin ayrıklaştırılmasında genelleştirilmiş diferansiyel quadrature yönteminden yararlanılmıştır. Denklemlerin çözümü sırasında denge yolunun doğru bir şekilde izlenebilmesi için arc-length yönteminden faydalanılmıştır. Elde edilen sonuçların doğruluğu ABAQUS yazılım paketi kullanılarak doğrulanmıştır. Literatürde özellikleri kalınlık boyunca değişen fonksiyonel derecelendirilmiş, farklı mesnet ve yükleme koşulları altındaki sığ kemerlerin burkulmasına ilişkin çalışmalar bulunmasına rağmen, iki yönlü fonksiyonel derecelendirilmiş sığ kemerler üzerine yapılan çalışmaların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada, iki yönlü fonksiyonel derecelendirilmiş sığ kemerde vurgu burkulması, ters vurgu ve döngüsel burkulma davranışları ayrıntılı olarak incelenmiştir. Elde edilen sayısal sonuçlar, malzeme özelliklerindeki iki yönlü değişimin kemerin rijitliği ve genel burkulma davranışı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu açıkça göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, literatürde sınırlı sayıda bulunan iki yönlü fonksiyonel derecelendirilmiş sığ kemer çalışmalarına katkı sağlamak ve gelecekte gerçekleştirilecek mühendislik uygulamalarına daha güvenilir bir temel sunmaktır.