Identification of dispute causes in off-site construction projects
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERVE PELİNSU YILDIRAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gökhan Demirdöğen
Eş Danışman: Zeynep Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda inşaat sektörünün yaşadığı sorunlar, yaşanılan dönem ve hammadde kaynakları açısından yenilikçi metotlara ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. Bu sorunlara düşük verimlilik, atık artışı, güvenli olmayan çalışma ortamları, çevre kirliliğine katkı, istenilen zaman ve kalitede üretim yapılamaması, tahmin edilemeyen maliyet artışları örnek olarak gösterilebilir. Projelerin gittikçe karmaşıklaşması da bu sorunları çözmeyi zorlaştırmaktadır. Bu nedenle saha dışı inşaat, bu sorunlara çözüm olan metotlardan biri olarak geliştirilmiştir. Ancak, bu yenilikçi yöntemle ilgili bilgi ve standartlaşma eksikliği, sektör profesyonellerinin bu yöntemi uygulama konusunda önyargılı olmalarına neden olmaktadır. Bu da bu yöntemin adaptasyon sürecini daha da zorlaştırmaktadır. Anlaşmazlıklar ise sektörde yaşanan problemlerin proje başarısını olumsuz yönde etkilemesinin yolunu açmaktadır. Aynı zamanda sektörün saha dışı inşaat projelerine olan adaptasyonunun önündeki engellerden biridir. Literatüre bakıldığında, saha dışı inşaat projelerindeki anlaşmazlık nedenlerini irdeleyen yalnızca üç çalışma olduğu görülmektedir. Bu çalışmalar veri olarak dava vakalarını kullanmışlardır. Ancak, anlaşmazlıklar dava sürecine gelmeden de xii çözülebilmektedir; bu nedenle bu çalışmalar doğru bilgiye ulaşma açısından yeterli olmayabilir. Bir projenin başarısı için en önemli etmenlerden biri olan anlaşmazlıkların saha dışı inşaat projeleri kapsamında incelenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla, bu çalışma, saha dışı inşaat projelerindeki anlaşmazlık nedenlerini sözleşmesel, finansal, teknik, yönetimsel ve dışsal olmak üzere beş kategori altında tespit ederek anlaşmazlıkların önem derecelerini belirlemeyi amaç edinmiştir. Çalışmada metodoloji olarak FGD (Focus Group Discussion) tekniği, Pisagor bulanık AHP (Analytical Hierarchy Process) ve bulanık TOPSIS (Techniques for Order Performance by Similarity to Ideal Solution) kullanılmıştır. Analiz bulgularına göre sözleşmesel faktörler grubunda C11 (İş kapsamındaki revizyon nedeniyle sözleşme bedelindeki artış) ve C21 (Yasadışı ve uygunsuz iş durdurma), finansal faktörler grubunda F14 (Ek işler için yedek para bulunmaması) ve F3 (Ödemelerde gecikme(işveren kaynaklı)), teknik faktörler grubunda T9 (Bileşenlerin geç tamamlanması, teslimi ve montajı) ve T13 (Maliyet ve zaman aşımları), yönetimsel faktörler grubunda M13 (Projenin kötü planlanması ve yönetimi) ve M7 (Bilgi alışverişinin eksikliği), ve dışsal faktörler grubunda ise E3 (Ekonomik faktörler (para birimindeki değişim vb.)) ve E18 (Kredi sıkılaştırması) en önemli anlaşmazlık nedenleridir. Ayrıca, bu beş grubun içinde bütün kategorileri kapsayan bir sıralama yapıldığında da faktör gruplarından sözleşmesel olan en önemli grup iken faktörlerden F14 (Ek işler için yedek para bulunmaması) ve F3 (Ödemelerde gecikme(işveren kaynaklı) saha dışı inşaat projeleri için en önemli anlaşmazlık nedenleri olarak öne çıkmıştır. Ardından, analiz sonuçlarının güvenilirliğini test etmek amacıyla Duyarlılık Analizi yapılmıştır. Bulgular, çalışmanın sonuçlarının yeterli ve tatmin edici olduğunu göstermiştir.