An investigation on physical environment of earth sheltered buildings
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MERVE BİLGİNER
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şensin Yağmur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"Yeraltı" terimi, mimarlık kullanıcıları ve hatta mimarlar için sorun teşkil eden birçok önyargı ile doludur. Terimin "toprak sığınağı" olarak kullanılması, yeraltı kelimesinin daha yumuşatılmış olarak terminolojiye girmesindendir. Yeraltı mimarisi, eski çağlardan modern zamanlara kadar insanları dış etkenlerden korumuştur ve aslında bilinen bir yöntemdir. Detaylandırmak gerekirse, insanoğlu mağaralarda yaşamış, gelişen teknoloji ile beraber modern yeraltı yapıları üretmişlerdir. Bazı çalışmalar ve araştırmacılar, geçmişte olduğu gibi, toprak altı yapılarının gelecekte de insanlığı, değişen iklim koşulları ve artan nüfus nedeniyle ortaya çıkabilecek krizlerde kurtaracağını savunmaktadır. Bu çalışma "toprak altı yapıları","sürdürülebilirlik", "mağara konutlar", "yeraltı evlerinin yapı fiziği koşulları" gibi anahtar kelimeler etrafında şekillenmiştir. Çalışma ilk bölümde, toprakla korunan yapıların tarihteki evrimi ile başlar ve geleceğe yönelik beklentilerle devam eder. Bu çalışma, toprakla korunan binalar hakkında var olan önyargıyı ortaya çıkarmayı ve bu yapıların fiziksel çevre koşullarını coğrafya ve kültür olarak birbirlerine yakın olan Türk ve Yunan mimarların bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda öncelikle kişilerin önyargılarını belirlemek için web tabanlı bir anket yapılmıştır. Daha sonra seçilen bir binada ısıl ölçüm yapılmış ve son olarak seçilen iki bina anketler yoluyla analiz edilerek bu binaların fiziki koşullarının nasıl olduğu kullanıcıların gözünden incelenmiştir. Toprakla korunan yapılar için mimarların önyargıları neler ile ilişkili olduğu ve bu önyargıların modern yeraltı yapı örnekleri ve doğru terminoloji ile azaltılabilir olduğunu göstermeyide amaçlamaktadır Buyüzden, çalışma son bölümde web tabanlı bir anketle devam etmiştir. Katılımcıların ilk olarak "Toprak barınağı" hakkındaki bilgileri ölçüldü. Daha sonra genel anlamı ve en temel tiplere ait kesitler sunularak yeraltı mimarisinin ne olduğu anlatıldı. Ve bu gösterimi modern yapı örnekleri takip etti. Web tabanlı ankette görsel, termal, akustik ve hava kalitesi konfor koşulları sorgulandı. Buna göre katılımcılar örneklerdeki yapıların fiziksel durumu hakkında direkt olarak yorum yaptılar. Büyük bir çoğunluğu mimarlık alanından olan bu katılımcılar bu tür binalar hakkında bilgi sahibiydi, ancak deneklerin çoğunun toprakla korunan binalarla ilgili hiçbir deneyimi yoktu. Yapının işlevi de katılımcılar için önemli bir faktördür. Bu yüzden modern yeraltı yapı örnekleri iki grupta sunuldu. Ilk grup modern konut örnekleri diğer grup ise farklı işlevlere sahip yeraltı yapılarıydı. Ankete katılanların, özellikle görsel konfor koşulları ve hava kalitesi açısından toprak korunaklı evlere karşı önyargılarının azaldığı görülmüştür. Ayrıca yapılardan birinde ısısal konfor ölçümleri yaparak bu yapıların ısıl koşullarının kullanıcı konforuna uygun olduğu hipotezi desteklenmiştir.