Havayolu Tarife Planlama Probleminde Bank Yapısı ve Filo Atama Entegrasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Makine Fakültesi, Endüstri Müh.Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Muharrem Enis Çiftçi
Danışman: Vildan Özkır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Göbek ve ispit (hub and spoke) uçuş modeline sahip havayollarında, uçuşların varış ve kalkışları genellikle, daha yüksek hacimli hava trafiğine daha düşük maliyetli hizmet sağlamak amacıyla şehir grupları halinde planlanmaktadır. Uçuş tarifelerindeki bu grup yapısına bank yapısı da denilmektedir. Bu tezin ana amacı bank yapısı içerisindeki uçuşların bağlantısallıklarını maksimize ederken optimal kalkış ve varış saatlerini havayolu slot kapasitelerine uygun olarak belirlemek ve karlılığı da maksimize etmek için optimum filo atamasının birlikte sağlanmasıdır. Bu tezin ilk bölümünde öncelikli olarak havayolu planlama sürecini ve alt problemleri detaylı bir şekilde tanımlanmıştır. Ayrıca özel bir uçuş planlama problemi olan havayolu bank optimizasyon problem de literature eklenmiştir. Bir bank yapısında uçuşların kalkış veya varış saatlerini değiştirerek bağlantılı uçuşlar arasındaki bağlantı sürelerini iyileştirmek için matematiksel bir model oluşturulmuştur. Oluşturulan matematiksel model, transfer yolcular için toplam bekleme sürelerini en aza indirmeyi amaçlar ve ana havalimanlarındaki slot kısıtlamalarına uygun uçuş tarifeleri oluşturur. Problem NP-hard olduğundan, benzetilmiş tavlama ve tabu search algoritmaları bank optimizasyonu problemini çözmek için uyarlanmıştır. Ayrıca Orta Doğu ve Avrupa uçuşlarını birbirine bağlayan bir bank yapısına sahip Türkiye merkezli büyük bir havayolunun veri setiyle vaka uygulaması sunulmuştur. Karşılaştırmalı sonuçlar, havayolları bank yapısı optimizasyonu için matematiksel modelin ve benzetilmiş tavlama algoritmasının kullanımı açısından umut vaat edicidir. Bu tezin ikinci bölümünde, havayolu bank optimizasyon problem ile filo ataması problemi entegre edilmiştir. Kurulan entegre matematiksel model ile, tarifede ilave güncellemeler yerine sıfırdan düzenli bir uçuş tarifesi üretilebilmektedir. Son olarak, entegre modelin mevcut tarifelerden daha iyi performans gösteren tarifeler oluşturma konusundaki yeterliliğini kanıtlamak için bank optimizasyon probleminde kullanılan veri setini tekrar kullanarak gerçek dünya vaka çalışması sunulmuştur.