POZİTİF PSİKOLOJİ VE POZİTİF PSİKOTERAPİ YÖNELİMLİ GRUPLA PSİKOLOJİK DANIŞMA PROGRAMININ TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞINA ETKİLİLİĞİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH ENSAR UZUN
Danışman: Mehmet Engin Deniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada kapsamında, araştırmacı tarafından geliştirilen Pozitif Psikoloji – Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla Psikolojik Danışma Programının bireylerin İnternet Bağımlılığı, Duygusal Zekâ ve Mutluluğu Artırma Stratejileri düzeylerine etkililiğinin incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın hedefi göz önüne alınarak 2x3'lük yani deney grubunu, kontrol grubunu ve ön test, son test ve izleme testini içeren karma test kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan modelde ilk faktör deney grubu ile kontrol grubudur. İkinci faktör ise ön test çalışması, son test çalışması ve izleme çalışmasıdır. Bu çalışmalar tekrarlanan ölçümleri belirtmektedir. Deney grubu 12 öğrenci ve kontrol grubu 12 öğrenci olmak üzere araştırmaya Yıldız Teknik Üniversitesinde öğrenim gören toplam 24 lisans öğrencisi katımıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni ön test ölçümleri ve son test ölçümleri arasında deney grubuna uygulanan ve araştırmacı tarafından Pozitif Psikoloji ve Pozitif Psikoterapi yaklaşımları referans alınarak geliştirilen 13 haftalık Pozitif Psikoloji ve Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla Psikolojik Danışma Programıdır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise araştırmaya katılan bireylerin "İnternet Bağımlılığı", "Duygusal Zekâ" ve "Mutluluğu Artırma Stratejileri" düzeyleridir. Araştırma için araştırmacı tarafından "Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulundan" "21.03.2021" tatihinde ve "2021/01" numaralı toplantı kararı sonucunda etik kurul onayı alınmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu", "İnternet Bağımlılığı Testi", "Duygusal Zekâ Ölçeği Kısa Formu", "Mutluluğu Artırma Stratejileri Ölçeği" aracılığı ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS İstatistik 26 versiyonu ile gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve deney grubundaki öğrencilerin kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak verilmiş olup, her iki grubun demografik verilerinin dağılım homojenliği ki-kare testi ile belirlenmiştir. Sayısal değişkenlerde normal dağılım çarpıklık değerleri hesaplanarak bulunmuştur. Bu kapsamda kullanılan ölçek ve alt boyutlarının normal dağılım kurallarına uyduğu görülmüştür. Araştırmada kontrol ve deney grubunda yer alan öğrencilerin tanımlayıcı bilgilerinde farklılık olup olmadığı Ki-Kare testi ile incelenmiştir. Kontrol veya deney grubunda yer alan öğrencilerin ölçek öntest, sontest ve izleme testleri puanları arasında farklılık olup olmadığı Karışık Ölçümler için İki Faktörlü ANNOVA Testi (Karışık Gruplar Arası-İçi Varyans Analizi) ile gerçekleştirilmiştir. Gruplar arasındaki farklılıkta Post Hoc Testleri kullanılmıştır. Tüm çalışmada anlamlılık düzeyleri 0.05 ve 0.01 değerleri dikkate alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda Pozitif Psikoloji – Pozitif Psikoterapi Yönelimli Grupla psikolojik Danışma Programının bireylerin Teknoloji Bağımlılığı puanlarını azalttığı, Duygusal Zekâ ve Mutluluğu Artırma Stratejileri Puanlarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın bulguları, literatür bilgisi ve araştırmalar doğrultusunda tartışılarak öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Pozitif Psikoloji, Pozitif Psikoterapi, İnternet Bağımlılığı, Duyguzal Zekâ, Mutluluğu Artırma Stratejileri