TARİHİ BİNALARIN YAPI YÜZÜ AYDINLATMASINDA LED AYDINLATMA TEKNOLOJİLERİNİN KULLANILMASI VE GALATA KULESİ İLE KIZ KULESİ UYGULAMASI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Fakültesi, Elektrik Müh.Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASİN DEMİRÖZ

Danışman: Bora Acarkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih boyunca insanlar yaşadıkları bölgelerde gün ışığının doğrudan ulaşmadığı zamanlarda doğal ya da yapay aydınlatmaya ihtiyaç duymuş, ateşin bulunmasından sonra yapay aydınlatma elemanları ile de bu ihtiyaçlarını karşılamışlardır. İnsanlar antik çağdan beri meşale, mum, kandil ve gaz yağı gibi aydınlatma elemanları ile yaşadıkları bölgeyi aydınlatmışlardır. 19. yy. sonlarına doğru ise dinamonun icat edilmesiyle birlikte aydınlatmada elektrikli aydınlatma elemanları kullanılmaya başlanmış ve insanlık gerçek manasıyla ''Aydınlatma Çağı''nı yaşamıştır. Modern dünyada aydınlatma artık istenilen bölgeye ışık kaynağını yönlendirme değil aydınlatma aygıtından yardımcı elemanlarına kadar her ince ayrıntının tasarlandığı, analiz edildiği, ileri hesaplama yöntemleri kullanılarak kararların verildiği bir bilim dalı haline gelmiştir. Bu nedenle başta kent kimliğinde söz sahibi olan eserler olmak üzere kent aydınlatması kavramında kendine yer bulan insanların sosyal, psikolojik ve fizyolojik ihtiyaçlarını konforlu bir biçimde sürdürebilme ihtiyacına hizmet eden işlevsel ve mimari aydınlatma kavramlarını doğru tasarlamak, uygulamak ve işletmek gerekmektedir. Bu çalışma aydınlatmaya ait temel kavramları, yapı yüzü aydınlatmasında kullanılan aydınlatma aygıtları, yardımcı elemanlar ve kontrol sistemlerine ait teknik bilgileri, kent aydınlatması konuları içinde bulunan yapı yüzü aydınlatmasına ilişkin mimari, teknik ve tasarım kritelerleri, Galata Kulesi ve Kız Kulesi yapı yüzü aydınlatmasına ait tasarım, malzeme, aydınlatma ve maliyet analizlerini kapsamaktadır. Yapılan analizlerle modern aydınlatma aygıtlarının tarihî yapıların aydınlatmasında tasarım, mimari ve teknik kriterlere uygunluğu araştırılmış aynı zamanda Galata Kulesi'nde konvansiyonel ve LED'li aydınlatma aygıtlarının, Kız Kulesi'nde ise klasik LED'li aydınlatma aygıtları ile çevredeki canlı yaşamın göz önünde bulundurulduğu yeni nesil LED'li aydınlatma aygıtlarının kullanılmasının çok yönlü analizleri yapılarak bu tür eserlerde aydınlatma tasarımında karar verme süreçlerine yeni bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamıştır. Maliyet analizleri sonucu yeni nesil aydınlatma sistemlerinin işletme maliyeti açısından avantajlı olsa da yatırım maliyetinin yüksek olduğunu anlaşılmaktadır. Ancak özellikle kent kimliğine katkısı olan yapılarda yanlış bir uygulamayla yapının tüm görsel dokusu, özgünlüğü, yapı özellikleri, varsa tarihî değerleri zarar görebileceğinden "mimari" ve "teknik" kriterler, ekonomik kriterlerden daha ön planda tutulması, çevre odaklı aydınlatma kavramı ise tasarım kriterleri çerçevesinde değerlendirilerek projelendirmeden uygulamanın bitimine kadar geçen süreçte doğru seçimlerin bu bilgiler ışığında yapılması büyük önem arz etmektedir.