Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Çocuktan, Kurumdan, Öğretmenden Beklentileri Ve Bu Beklentilerin Ebeveyn Tutumları İle İlişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel Eğitim, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMEL TATAR KESKİN
Danışman: Ümmühan Yeşil Dağlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ebeveynler çocuklarını okul öncesi eğitim kurumlarına çeşitli beklentiler doğrultusunda göndermektedir. Bu beklentiler; çocuğa, öğretmene ve kuruma yönelik olabilmektedir. Ayrıca, ebeveyn beklentileri, sosyodemografik özelliklere ve ebeveyn tutumlarına göre değişebilir. Beklentilerin, hem öğretim uygulamaları hem de çocukların gelişimsel çıktıları üzerinde etkilere sahip olması nedeniyle, ebeveyn beklentilerini ve ilişkili etmenlerini anlamak önemlidir. Bu araştırmanın amacı, çocukları okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden ebeveynlerin, okul öncesi kurumu tarafından bilişsel, sosyal-duygusal ve ince motor-özbakım gelişim alanlarında çocuklarına kazandırılması beklenen becerilere verdikleri önemi incelemektir. Ayrıca, okul öncesi eğitim kurumunda çocuğun sorumluluk alanlarına yönelik gelişim düzeyine uygun olan ve uygun olmayan uygulamalara ilişkin ebeveyn görüşleri araştırılmıştır. Son olarak, ebeveynlerin bu görüşlerinin sosyo-demografik özelliklerine ve ebeveynlik tutumlarına göre farklılık gösterip göstermediği ele alınmıştır. Araştırma, çocukları 2024–2025 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Çekmeköy ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı dört bağımsız anaokuluna devam eden 96 anne ve 15 baba olmak üzere 111 ebeveynle yürütülmüştür. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Yeşil Dağlı ile geliştirilen Ebeveyn Beklenti Anketi, Karabulut Demir ve Şendil (2008) tarafından geliştirilen Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, pearson korelasyon ve ANCOVA analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre, ebeveynlerin en yüksek beklentilerinin sosyal-duygusal gelişim alanına yönelik olduğu belirlenmiştir. Sosyal-duygusal alanı ince motor-öz bakım alanlarına ilişkin beklentiler izlemiştir. Ebeveynlerin en düşük beklenti düzeyine sahip olduğu alan ise bilişsel alan olmuştur. Sosyal-duygusal alana yönelik beklentiler ile ince motor-özbakım alanlarına yönelik beklentiler arasında güçlü (r =.778) bir ilişki bulunmuştur. Ebeveynlerin, çocukların gelişim düzeyine uygun uygulamaların okul öncesi eğitim kurumlarında yer almasına ilişkin beklentilerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ebeveyn tutumları içinde, yalnızca demokratik tutum ile gelişim düzeyine uygun uygulamalara ilişkin görüşler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca, demokratik ebeveyn tutumu ile ebeveynlerin bilişsel, sosyal-duygusal ve ince motor-özbakım alanlarına verdikleri önem dereceleri arasında da pozitif bir ilişki bulunmuştur. Diğer ebeveyn tutumlarının hiçbir beklenti alanıyla ilişkisi bulunmamıştır. Çocuğun doğum sırasının, ince motor-özbakım alanına yönelik beklentilerle; kardeş sayısının ise gelişime uygun olmayan uygulamalara yönelik beklentilerle ilişkili olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları, okul öncesi kurumlara, ebeveynlere ve okul-aile iş birliğini geliştirmeye yönelik müdahalelere ışık tutmaktadır.