Binek Bir Aracın Havalandırma Sisteminde Akış Dağılımının Sayısal ve Deneysel Olarak İncelenmesi ve İyileştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMET YUSUF ERDEM
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hakan Demir
Eş Danışman: Zafer Gemici
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araç içi güvenli ve rahat bir sürüş deneyimi için sürücü ve yolculara termal konfor açısından uygun bir ortam sağlanması önem arz etmektedir. Bu durum, araç içindeki havalandırmanın etkin bir şekilde kontrol edilmesini gerekli kılar. Bu çalışmada, binek bir aracın havalandırma kanalları fan bölümü de dahil edilerek deneysel olarak incelenmiş, ölçüm yöntemleri tartışılmıştır. Deneysel çalışmadan sonra sayısal doğrulama çalışması gerçekleştirilmiş, debi dağılımı homojen hale getirilerek iyileştirilmiştir. Deneylerde fan hızı düşük, orta ve yüksek devir olmak üzere üç farklı hız seviyesinde çalıştırılarak ölçümler yapılmıştır. Her bir menfezden ve fan girişinden alınan ölçümler, farklı hız seviyelerindeki performansın ve akış dağılımının değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Fan hızı ölçümlerinde temassız takometre kullanılırken, debi ve hız ölçümleri için pervaneli anemometre ile sıcak tel anemometresi tercih edilmiştir. Pervaneli anemometre ve sıcak tel anemometresi ile yapılan ölçüm sonuçları karşılaştırılmış, cihazların sahip olduğu avantajlar ve dezavantajlar değerlendirilerek kullanım alanlarına uygunlukları ele alınmıştır. Sonuç olarak her iki cihazın da akışın düzgün olduğu durumlarda birbirlerine yakın sonuç verdiği, akış düzensizliklerinin fazla olduğu durumlarda ise pervaneli anemometrenin daha sağlıklı sonuçlar verdiği ortaya konmuştur. Sayısal çalışma kapsamında Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) yöntemi kullanılarak üç farklı fan hızında doğrulama gerçekleştirilmiştir. Fan modellemesi için Multiple Referance Frame (MRF) ve Rigid Body Motion (RBM) yöntemleri kullanılmış, RBM metodu ile test ile daha yakın sonuçlar elde edildiği tespit edilmiştir. Sayısal doğrulama çalışması sonrasında debi dağılımının iyileştirilmesi için geometrik revizyonlar yapılmış, orta menfezlere giden kısma 9 mm çaplı engel geometrisi ile her üç fan hızında da debi dağılımının homojen olduğu ortaya konmuştur. Bu tez çalışması kapsamında binek bir aracın havalandırma hattı için uygun ölçüm metodolojisi geliştirilmiş, sayısal doğrulama akabinde debi dağılımının iyileştirilmesi sağlanarak akış dağılımı homojenize edilmiştir. Çalışmanın debi ölçümü, sayısal modelleme ve debi dağılımının iyileştirilmesi konusunda yol gösterici olacağı düşünülmektedir.