ENERJİ VERİMLİLİĞİ ODAKLI ESNEK ATÖLYE TİPİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRAH ALBAYRAK
Danışman: Semih Önüt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Optimizasyon ve çizelgeleme problemlerinde faaliyet sayılarının fazlalığı, amaç fonksiyonunun birden fazla olabilmesi gibi etkenlerden dolayı karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle çözümü zor ve çoğu zaman optimal zamanda çözümü mümkün olmamaktadır. Bu tür problemler NP-Hard problemler olarak adlandırılmaktadır. Enerji verimliliği yalnızca çevresel kaygılar ve düzenlemelerle ilgili olmayıp, üretim maliyetlerinin artmasıyla birlikte imalat işletmeleri için önemli hale gelmiştir. Bu nedenle son zamanlarda enerjiye duyarlı planlamaya yönelik çalışmalar artmaya başlamıştır. Enerji verimliliği ve sürdürülebilir üretimde önemli bir faktör hurdanın azaltılmasıdır. Hurdayı azaltmak için tamir operasyonları gereklidir. Bu çalışmada enerji verimliliği odaklı çok amaçlı esnek atölye tipi çizelgeleme problemi ele alınmaktadır. Enerji tüketimini, toplam makine iş yükünü ve en uzun işin tamamlanma zamanını (makespan) en aza indirmek için çok amaçlı bir optimizasyon modeli oluşturulmuştur. Bu problemi çözmek için, yeniden işleme operasyonunu göz önünde bulunduran, sezgisel, çok amaçlı, geliştirilmiş, baskın olmayan bir sıralama genetik algoritması önerilmiştir. Son olarak geliştirilmiş NSGA II test problemlerine uygulandı ve diğer bazı çok amaçlı algoritmalarla bilinen bazı performans metrikleri kullanarak karşılaştırıldı. Daha sonra geliştirilmiş NSGA II algoritması gerçek veriler kullanılarak, havacılık sektöründe faaliyet gösteren hassas döküm işletmesinde uygulandı. Deneysel sonuçlar, önerilen algoritmanın çalışılan problem için etkili olduğunu doğrulamaktadır.