ÇEŞİTLİ HESPERETİN NANOSÜSPANSİYONLARINDAN FARKLI BİYOMALZEMELER İLE STABİLİZE EDİLMİŞ HESPERETİN MİKROÇUBUKLARININ ELDE EDİLMESİ VE KARAKTERİZASYONU
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Yeşim Karahan
Danışman: Dolunay Şakar Daşdan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Solunum yolu hastalıkları, akciğer kanseri ile birlikte düşünüldüğünde Türkiye İstatistik Kurumu 2019 verilerine göre ölüm nedeni sıralamasında ikinci sıradadır. Son yıllarda görülme sıklığı artan solunum yolu hastalıklarının başında astım, KOAH ve akciğer kanseri gelmektedir. Genel olarak, bu hastalıklarda solunum yollarında oksidatif stres ve inflamasyon gerçekleşmektedir. Pekçok terapötik etkiye sahip olan Hesperetin etken maddesi, özellikle antioksidan, antiinflamatuvar ve antikanserojen özellikleri nedeniyle ilgi çekmektedir. Literatürde Hesperetinin solunum yolları hastalıkları üzerindeki olumlu etkisine dair pekçok çalışma mevcuttur. İlaç taşıyıcıları olarak küresel olmayan partiküllerin kullanıldığı kontrollü pulmoner ilaç dağıtım sistemleri günümüzde büyük ilgi görmektedir. Bu tür anizotropik morfolojiler, akciğer hava yollarında daha derine inebilir, böylece terapötik bileşiklerin ilgilenilen noktada verimli bir şekilde birikmesini ve ardından bunların sürekli salımlarını mümkün kılar. Bu nedenle, Hesperetinin oral yolla alımı yerine pulmoner yolla mikroçubuk şeklinde alınmasıyla, direkt akciğere ulaşmasından dolayı daha verimli sonuç alınabileceği öngörülebilir. Bu çalışmada, Hesperetin etken maddesinin pulmoner yolla alımına uygun mikroçubuklar halinde elde edilmesi ve bu mikroçubukların karakterizasyonunun yapılması amaçlanmıştır. Bunun için PC2000 (plantacare 2000) ve PVA (polivinilalkol) ile stabilize edilmiş Hesperetin nanosüspansiyonlarından (Hesperetin-PC2000 ve Hesperetin-PVA), Hesperetin mikroçubukları elde etmek amacıyla Template-assisted tekniğin infiltrasyon yaklaşımı uygulanmış ve uygun koşullar (konsantrasyon, partikül boyutu, infiltrasyon sayısı, çözücü, santrifüj ayarları vb.) saptanarak tekniğin optimizasyonu sağlanmıştır. Mikroçubukların stabilizasyonunda, doğal biyomalzeme olan agaroz ve D-mannitol kullanılmıştır. Mikroçubukların karakterizasyonu SEM, ImageJ-Win64, floresans mikrokobu ile yapılmış, mikroçubukların farklı pH lardaki ve 370C PBS (pH 7.4± 0.1) içerisindeki kararlılığı ve aktivitesinin zamana göre değişimi ise Zetasizer ölçümleri ve UV/vis spektrofotometresi ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen tüm mikroçubukların pulmoner yolla alıma uygun oldukları, akciğer koşullarında, yapılarındaki radikal süpürme yeteneğine sahip -OH ve -CH gruplarının aktif olmasıyla, akciğerde antioksidan, antiinlamatuar ve antikanserojen etki göstereceği ve solunum yolu hastalıkları tedavisinde oldukça etkili olacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Hesperetin, Mikroçubuk, Biyomalzeme, Template-assisted Teknik, Pulmoner yolla ilaç alımı