POTANSİYEL GLİKASYON ÜRÜNLERİNİN AZALTILMASINA YÖNELİK YENİ FONKSİYONEL GIDALAR GELİŞTİRİLMESİ VE İN VİTRO YÖNTEMLE BİYOERİŞİLEBİLİRLİKLERİNİN TAYİNİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜŞRA YUSUFOĞLU

Danışman: Emine Karakuş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Son 10 yılda obezite üç katına çıkmış, dünya; küresel sağlık sorunu olan 'globesity' kavramı ile tanışmıştır. Dünya Obezite Federasyonu obeziteyi "kronik bir hastalık" olarak tanıtırken Dünya Sağlık Örgütü ise obeziteye bağlı hastalıklardan biri olan diyabeti "pandemi" olarak ilan etmiştir. 'Globesity' kavramıyla birlikte metabolik yolaklarda gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonlar sonucu oluşan "ileri glikasyon son ürünleri" ve obeziteye bağlı olan hastalıklar arasında ilişki kurulmuştur. Bu tez çalışmasının amacı, yaşam kalitesinin arttırılması ve hastalıkların iyi yönetilebilmesi için endojen ve eksojen oluşan glikasyon ürünlerinin miktarını hassas bir şekilde analiz edebilecek spektrofotometrik yöntem geliştirmektir. Bu bağlamda, yulaf ve şeker içeren bazı gıdalardan oluşan fonksiyonel atıştırmalıklar geliştirilmiştir. Çalışmamızda bu atıştırmalıkların tüketilmesi sırasında anti-glikasyon etki gösterebilecek polifenol içeriğine sahip bazı bitki çayları kullanılmıştır. Bu çaylar; bergamot aromalı siyah, yeşil ve zeytin yaprağı çayıdır. Bu çayların metilglioksal (MGO) oranlarını azaltma etkisi sırasıyla xiv %97.84±4.4, %83.80±4.19 ve %96.51±4.37 iken glioksal (GO) azaltma etkisi %93.7±4.2, %65.18±2.95 ve %33.1±1.50 olarak bulunmuştur. Modern teknolojinin önünü açan çok-fonksiyonlu dijital elektronik araçlara hem donanım hem alternatif olarak her gün bir yenisi daha eklenmektedir. Bu araçların bilgiyi işleme ve dönüştürme özellikleri kamuoyuna geniş bir kullanım alanı sağlar. Bu bilgiler ışığında tez çalışmamız sonucunda elde edilen veriler bilişim teknolojileri aracılığıyla geliştirilebilecek uygulamalara bilgi sağlamıştır. Çalışmamızın verileri kronik hastalıkların minimize edilmesini veya mevcut sağlığın sürdürebilir hale gelmesini isteyen tüketicilerin kullanabileceği bir dijital uygulama için veri sunmuştur. Bu teknolojiler ve çalışmamız sayesinde tüketiciler endojen glikasyon maruziyetini minimum seviyelerde tutabilecektir.