Sezai Karakoç'un Leyla ile Mecnun eserinin hermenötik açıdan değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ALPARSLAN AKINCI

Danışman: Yakup Çelik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Edebi eleştirinin üzerine oturduğu temel, anlama ve yorumlama etkinliğidir. Hermenötik kuramları işte bu gereksinime karşılık vermek üzere vardır. Edebi eleştiri ile hermenötik arasındaki bu doğal yakınlık edebiyat alanında yeterli ölçüde değerlendirilmiş değildir. Hangi eleştiri okulu olursa olsun edebi eleştirinin hermenötik çalışmalarından sağlayacağı kazanımlar çok fazladır. Yorum ve anlama etkinliklerine dil ve metin bağlamından kopmadan yanıt arayan bir hermenötik kavrayışı her şeyden önce edebiyata ve edebi eleştiriye hizmet edecektir. Eleştirel hermenötik ve genel olarak hermenötik, bir edebi eleştiri okulu olarak değilse de edebi eleştirinin zemini olarak anlama ve yorumlama uğraşılarına yön verebilecek imkânlar sunmaktadır. Bu imkânların neler olabileceğini değerlendirmek ve edebi eleştiri yaklaşımlarına yeni ufuklar kazandırmak edebi eleştiri geleneklerinden çok daha eski ve köklü bir geleneğe sahip olan hermenötiği yakından tanımakla mümkündür. Bu çalışma, bu bağlamda, hermenötik yaklaşımın metnin tarihselliğini, ait olduğu dil ve kültür alanını ve anlamanın açıklamaya önceliğini savunan görüşlerini odak noktasına alarak örnek bir uygulama çabasına girişmiştir. Öncesinde eleştirinin ve hermenötik geleneğin geçmişine panoramik bir bakış getirilmiş ve karşılaştırmayı kolaylaştıracak bazı verilerden yararlanılmıştır. Bu bağlamda, Sezai Karakoç'un Leylâ İle Mecnun adlı yapıtının uygulamaya konu edilme nedeni de hermenötik yaklaşımın ölçütlerine uyarlanabilecek güçlü bir edebiyat ürünü olması ve hermenötik okumaya zengin imkanlar sağlamasıdır. Yine çalışmaya esas ve bir sınırlama olarak, hermenötik disiplin içinde en son ve kapsamlı çalışma olması nedeniyle Gadamer hermenötiği benimsenmiştir. Anahtar sözcükler: Hermenötik, Hermenötik Okuma, Leyla ve Mecnun, Sezai Karakoç