Havayolu operasyonlarında uçuş eşleme için sezgisel bir yaklaşımın geliştirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK SEBİLE KURTER
Danışman: Tufan Demirel
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havacılık, Türkiye' de son yıllarda kendisine olan ilginin arttığı bir sektör olmuştur. Havayolu taşımacılığı birden fazla bileşeni bir arada bulunduran karmaşık ve kendi içindeki dinamikler açısından bütünleşmiş bir sistemdir. Bu sebeple farklı konu başlıkları altında çeşitli alanlardaki akademik çalışmalara konu olmaktadır. Havayolu planlama, yönetim ve operasyon süreci, işletmenin elinde bulundurduğu ve yüksek maliyetli olan kaynakların etkin ve verimli kullanılması ile bunları işletme amacı olan gelir ve karlılığa dönüştürmesini sağlayan uzun vadeli bir süreçtir. Havayolu taşımacılığında uçuş ve uçucu ekip çizelgeleme, uçak, yedek parça, yakıt, konaklama, bakım, onarım ve mühendislik çalışmaları oldukça yüksek maliyetlere sahip kalemlerdir. Yakıtlardan hemen sonra gelen en büyük maliyet kalemi ekip çizelgelemedir. Havayolları artan rekabet ortamında sektördeki varlıklarını sürdürebilmek ve diğer benzer işletmeler ile rekabet edebilmek için daha verimli ve tasarruf sağlayan etkin planlama yapmak durumundadır. Bu aşamada havayolları etkin bir kaynak planlama ve çizelgeleme yöntemlerine gereksinim duymaktadırlar. Havayolları, bu planları yaparken Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü gibi ulusal/uluslararası otoriteler tarafından yayınlanan şartlara dikkat etmek durumundadırlar. Bu çalışmada en düşük maliyet ile gerçekleştirilebilecek ve tüm uçuşların kapsandığı bir ekip eşleşme problemi için süpürme algoritması tabanlı sezgisel bir yaklaşım ortaya konulmuştur. Algoritma geliştirilirken araç rotalama problemlerinde sıkça kullanılan süpürme algoritması mantığından faydalanılmıştır. Tasarlanan algoritma C# programlama dilinde yazılmıştır. Yazılan kod Visual Studio ortamında geliştirilmiştir. Özel bir havayoluna ait gerçek uçuş verileri ile kurulan algoritmanın doğruluğu ve verimliliği test edilmiştir. 3 faklı veri seti kullanılarak algoritmanın cevap verme hızı ölçülmüştür. Veri setlerinde yer alan her bir uçuş noktasından taramalar başlatılarak en ucuz maliyet ile tüm uçuşların kapsandığı eşleşmeler kümesi bulunmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Havayolu uçuş eşleme, ekip çizelgeleme problemi, süpürme algoritması, araç rotalama