Karadeniz bölgesi, rize ili toprak ve çay numunelerinde doğal radyasyon ölçümleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM YILDIRIM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ayşe Durusoy

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yerkabuğu var olduğu ilk günden beri K–40, U–238, Th–232 gibi uzun yarı ömürlü radyoaktif çekirdeklere sahiptir. Bu radyoaktif çekirdeklerin doğada kendiliğinden ışıma yapması sonucu doğal radyasyon oluşur. Doğal radyasyonun en önemli kaynakları yerkabuğu içerisindeki toprak, kaya, yeraltı suyu gibi kaynaklardır. Bundan dolayı, bir bölgenin doğal radyoaktivitesinin belirlenmesi, o bölgenin toprağında, suyunda, yerel bitki örtüsünde ve havasında bulunan doğal radyoaktivite düzeyinin belirlenmesi ile gerçekleştirilebilir. Bu çalışmada, Rize merkez ve ilçelerinden alınan toprak ve çay örneklerinde, Yıldız Teknik Üniversitesi, Fizik Bölümü, Nükleer Fizik Araştırma laboratuvarında bulunan NaI(T1) detektörlü gama spektrometre sistemi kullanılarak, K–40, U–238, Th–232 radyonüklidlerinden kaynaklanan doğal radyoaktiviteler ile 1985 yılında Ukrayna'da meydana gelen Çernobil Nükleer Santrali kazası kaynaklı olan Cs–137 elementinin radyoaktivitesi belirlenecektir. Aktivite ölçümlerinden önce farklı yerlerden alınan çay ve toprak örnekleri gerekli işlemlerden geçirildikten sonra Marinelli sayım kaplarına konulacak. Böylece çay ve toprak örnekleri ölçüme hazır hale getirilecektir. Bu örneklerde, K–40, U–238, Th–232 doğal radyonüklidlerin ve Cs–137 radyonüklidinin aktivite konsantrasyonları, radyonüklidlere ait analiz değerleri ve gerekli veriler kullanılarak hesaplanacak ve sonuçlar Atomik Radyasyonun Etkileri Üzerine Birleşmiş Milletler Bilimsel Komitesi (UNSCEAR 2000)'in toprakta K–40, U–238, Th–232 radyonüklitlerinin ortalama kütle konsantrasyon verileri ile karşılaştırılacaktır.