Gıda tedarikinde blok zinciri uygulamaları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖYKÜ ÖRNEK
Danışman: Umut Rıfat Tuzkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gıda tedarik zinciri, işlem gören/görmeyen herhangi bir gıdanın son kullanıcı tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği tüm aşamaları kapsayan bir bütündür. Günümüzde dünya nüfusunun artması ve çevre kirliliği gibi nedenlerle gıda endüstrisinde güvenilir ve temiz gıdaya ulaşmak zorlaşmıştır. Bu nedenle gıda tedarik zinciri boyunca her aşama kritik hale gelmiştir. Gıda tedarik zinciri, gıda güvenliğini ve kalitesini korumak için tüm bileşenlerinin her bir veriyi şeffaf bir biçimde paylaşmasını gerektirir. Türkiye'de de temiz, katkı maddesi eklenmemiş, optimal koşullarında saklanmış sağlıklı gıdaya ulaşmak için tüm tedarik zinciri boyunca üreticiden perakendeye devletin belirlediği kurallara uyum sağlanması gerekmektedir. Dünyada bilişim teknolojilerinin hızla gelişmesiyle birlikte tedarik zincirinde dijital çağ başlamıştır. Blok zincir teknolojisi, tedarik zinciri bileşenleri tarafından sağlanan tüm bilgilerin her bir kullanıcıya şeffaf bir şekilde ulaşmasını sağlar. Tedarik zincirinde yaşanabilecek herhangi bir problem veya uygunsuz durum, insan sağlığını riske atabileceği için blok zinciri teknolojisi ile yaşanabilecek olumsuzlukların önlenebileceği düşünülmektedir. Bu sebeple tedarik zincirinin farklı seviyedeki paydaşlarını içeren ve devletin yönetiminde gıda takibinin yapılabileceği bir blok zinciri uygulaması oluşturulmuştur. Bu uygulama ile blok zincirinin güvenilirlik, izlenebilirlik sağlanırken verilerin değiştirilememesi garantilenmiştir. Böylece gıda israfının en çok hangi aşamalarda meydana geldiği tespit edilerek iyileştirme önerileri sunulmuştur. Ayrıca bu uygulama ile gıda israfında azalma ve beklenenden fazla gerçekleşen fiyat artışlarının takip edilerek önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Geliştirilen uygulama üç üretici, iki depo, bir perakende, üç lojistik kullanıcısını kapsayan örnek bir tedarik zinciri modeli ile simüle edilmiştir ve altı meyvenin takibi dikkate alınmıştır: elma, kivi, yaban mersini, kırmızı frenk üzümü, mango.